30 વર્ષ બાદ પ્રથમ વખત સક્રિય થઈ અમેરિકાની ગુપ્ત અદાલત, ટ્રમ્પ પ્રશાસને વિદેશી આતંકીનું દેશનિકાલ કરવા અરજી દાખલ કરી
વોશિંગ્ટન ડી.સી., અમેરિકા
અમેરિકામાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત કેસોની સુનાવણી માટે લગભગ ત્રણ દાયકાં પહેલાં બનાવવામાં આવેલી એક વિશેષ અને ગુપ્ત અદાલત પ્રથમ વખત સક્રિય થઈ છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પ્રશાસને વર્ષ 1996માં સ્થાપિત **એલિયન ટેરરિસ્ટ રિમૂવલ કોર્ટ (Alien Terrorist Removal Court)**માં પ્રથમ વખત અરજી દાખલ કરી છે. આ અદાલત એવા કેસોની સુનાવણી માટે બનાવવામાં આવી હતી, જેમાં કોઈ વિદેશી નાગરિક પર આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ હોવાનો આરોપ હોય અને સરકાર તેને અમેરિકામાંથી દેશનિકાલ કરવા માંગતી હોય. ખાસ વાત એ છે કે અદાલતની સ્થાપનાના લગભગ 30 વર્ષ બાદ તેમાં પ્રથમ વખત કોઈ કેસ નોંધાયો છે.
અમેરિકાના ન્યાય વિભાગે એક એવા વ્યક્તિ સામે અરજી દાખલ કરી છે, જેની ઓળખ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના કારણોસર જાહેર કરવામાં આવી નથી. અદાલતની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજોમાં પણ પ્રતિવાદીનું નામ ગુપ્ત રાખવામાં આવ્યું છે. સરકારનું કહેવું છે કે મામલો અત્યંત સંવેદનશીલ હોવાથી તે વ્યક્તિ સંબંધિત માહિતી હાલ જાહેર કરી શકાય નહીં.
એલિયન ટેરરિસ્ટ રિમૂવલ કોર્ટની સ્થાપના વર્ષ 1996માં અમેરિકન કાયદા હેઠળ કરવામાં આવી હતી. તેનો હેતુ એવા કેસો માટે વિશેષ કાનૂની વ્યવસ્થા ઉભી કરવાનો હતો, જેમાં સરકાર ગુપ્તચર એજન્સીઓ પાસેથી મળેલી ગુપ્ત માહિતીના આધારે કોઈ વિદેશી નાગરિકને દેશમાંથી બહાર મોકલવા માંગતી હોય. જોકે, અદાલતની સ્થાપના પછી અત્યાર સુધી તેમાં કોઈ સત્તાવાર અરજી દાખલ કરવામાં આવી નહોતી. તેથી લાંબા સમયથી આ અદાલત નિષ્ક્રિય અને લગભગ ભૂલાઈ ગયેલી ન્યાયિક સંસ્થા માનવામાં આવતી હતી.
ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા દાખલ કરાયેલી આ પ્રથમ અરજી બાદ આ અદાલત અચાનક રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની ગઈ છે. કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે આ પગલું દર્શાવે છે કે સરકાર હવે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને આતંકવાદ સંબંધિત કેસોમાં વધુ કડક કાનૂની વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરવા ઈચ્છે છે.
આ કેસની સુનાવણી પાંચ સભ્યોની વિશેષ પીઠના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જોન એરિક્સનની અધ્યક્ષતામાં થઈ હતી. સુનાવણી બાદ તેમણે લેખિત આદેશમાં જણાવ્યું કે સરકાર દ્વારા લગાવવામાં આવેલા આરોપો અને જે કાનૂની જોગવાઈઓ હેઠળ કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે, તે વચ્ચેના સંબંધ અંગે અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. અદાલતે માન્યું કે ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજોના આધારે કેટલાક મુદ્દાઓ પર વધુ સ્પષ્ટતા જરૂરી છે.
મિનેસોટાની ફેડરલ જજ જોન એરિક્સને પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું કે સુનાવણી દરમિયાન સરકાર તરફથી આપવામાં આવેલા જવાબો બાદ અદાલતને લાગ્યું કે સમગ્ર મામલે વધુ ઊંડાણપૂર્વક વિચાર કરવાની જરૂર છે. તેમણે લખ્યું કે સરકારે પોતાના કાનૂની તર્ક અને રજૂ કરાયેલા પુરાવા વધુ વ્યવસ્થિત રીતે અદાલત સમક્ષ રજૂ કરવાની તક મળવી જોઈએ. આ કારણે ન્યાય વિભાગને વધારાની માહિતી અને સંબંધિત દસ્તાવેજો રજૂ કરવા માટે આગામી બુધવાર સુધીનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.
હાલમાં આ માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી કે સંબંધિત વ્યક્તિ પર કયા પ્રકારની આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ હોવાનો આરોપ છે. સરકારે સુરક્ષાના કારણો દર્શાવી કેસ સંબંધિત હકીકતો અને પુરાવાઓને ગુપ્ત રાખ્યા છે. સંવેદનશીલ માહિતીની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે અદાલતી કાર્યવાહી પણ મર્યાદિત દાયરામાં કરવામાં આવી રહી છે.
કાનૂની નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આ અદાલતની કાર્યવાહી સામાન્ય ફોજદારી અદાલતો કરતાં અલગ છે. અહીં સરકાર ગુપ્તચર એજન્સીઓ પાસેથી પ્રાપ્ત થયેલી ગુપ્ત માહિતીના આધારે પણ પોતાનો પક્ષ રજૂ કરી શકે છે. જોકે, અદાલતની જવાબદારી એ સુનિશ્ચિત કરવાની છે કે કોઈપણ વ્યક્તિ સામે પૂરતા કાનૂની આધાર અને પુરાવા વિના કાર્યવાહી ન કરવામાં આવે. આ જ કારણ છે કે અદાલતે ઉતાવળમાં નિર્ણય લેવાને બદલે ન્યાય વિભાગ પાસેથી વધુ સ્પષ્ટતા માંગી છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસનની આ કાર્યવાહી એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે અમેરિકામાં ઇમિગ્રેશન નીતિ, સરહદ સુરક્ષા અને આતંકવાદના મુદ્દાઓ રાજકીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. પ્રશાસન અગાઉ પણ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર કડક વલણ અપનાવવાની વાત કરતું રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં આ વિશેષ અદાલતનો પ્રથમ વખત ઉપયોગ કરવો સરકારની વ્યૂહરચનામાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
હવે સૌની નજર ન્યાય વિભાગ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવનાર વધારાની માહિતી અને અદાલતની આગામી સુનાવણી પર છે. આ કેસ માત્ર અમેરિકાની ન્યાયિક વ્યવસ્થા માટે જ નહીં, પરંતુ ભવિષ્યમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત કેસો માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ દાખલો બની શકે છે. જો અદાલત સરકારની અરજી સ્વીકારશે, તો ભવિષ્યમાં વિદેશી નાગરિકો સામે આતંકવાદ સંબંધિત કેસોમાં આ વિશેષ અદાલતના ઉપયોગનો માર્ગ વધુ ખુલ્લો બની શકે છે.
