2025માં શેંગેન વિઝા માટે ભારતીયોએ કર્યો રેકોર્ડ અરજીનો વરસાદ, સ્વિટ્ઝરલેન્ડ અને ફ્રાન્સ બન્યા સૌથી પસંદીદા યુરોપિયન ગંતવ્ય

નવી દિલ્હી: ભારતીયોમાં વિદેશ પ્રવાસનો ક્રેઝ સતત વધી રહ્યો છે અને તેનો સ્પષ્ટ પ્રભાવ શેંગેન વિઝા અરજીઓના આંકડાઓમાં જોવા મળી રહ્યો છે. European Commission દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના આંકડાઓ અનુસાર, વર્ષ 2025માં શેંગેન વિઝા માટે અરજી કરનાર દેશોમાં ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો સ્ત્રોત દેશ બન્યો છે. આ દરમિયાન ભારતીય નાગરિકોએ કુલ 11.5 લાખ શેંગેન વિઝા અરજીઓ દાખલ કરી હતી.
આ સંખ્યા વર્ષ 2024ની સરખામણીએ લગભગ 4 ટકા વધુ છે. જોકે, અરજીઓમાં વધારા સાથે વિઝા નકારવાની દરમાં પણ વધારો નોંધાયો છે. વર્ષ 2025માં ભારતીય અરજદારોની 15.8 ટકા અરજીઓ નકારી કાઢવામાં આવી હતી, જ્યારે અગાઉના વર્ષે આ આંકડો લગભગ 15 ટકા હતો.
વૈશ્વિક સ્તરે China શેંગેન વિઝા અરજીઓમાં પ્રથમ સ્થાને રહ્યું. ચીનના નાગરિકોએ 18 લાખ અરજીઓ કરી હતી અને તેમની નકાર દર માત્ર 4.1 ટકા રહી હતી. Turkey 12.5 લાખ અરજીઓ સાથે બીજા સ્થાને રહ્યું. ભારત ત્રીજા સ્થાને પહોંચ્યું, જ્યારે Russia અને Morocco અનુક્રમે ચોથા અને પાંચમા સ્થાને રહ્યા.
યુરોપિયન કમિશનની રિપોર્ટ અનુસાર, ટોચના પાંચ અરજદાર દેશોની યાદીમાં અગાઉના વર્ષોની સરખામણીએ કોઈ મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો નથી. જોકે ભારતમાંથી આવતી અરજીઓમાં સતત વધારો યુરોપ પ્રવાસ પ્રત્યે વધતી રુચિ દર્શાવે છે.
ભારતીય પ્રવાસીઓમાં Switzerland સૌથી લોકપ્રિય શેંગેન દેશ તરીકે ઉભર્યો છે. વર્ષ 2025 દરમિયાન આ દેશ માટે અંદાજે 2.3 લાખ અરજીઓ કરવામાં આવી હતી. સ્વિટ્ઝરલેન્ડની વિઝા નકાર દર 13.6 ટકા રહી હતી, જે ભારતીય સરેરાશ કરતાં ઓછી છે. ત્યારબાદ Franceનું સ્થાન રહ્યું, જ્યાં બે લાખથી વધુ અરજીઓ પ્રાપ્ત થઈ હતી.
Germany માટે લગભગ 1.5 લાખ અરજીઓ નોંધાઈ હતી, જ્યારે Netherlands અને Spain પણ ભારતીય પ્રવાસીઓની પસંદગીના મુખ્ય દેશોમાં સામેલ રહ્યા. ઉપરાંત Italy, Austria, Greece, Belgium અને Sweden જેવા દેશોમાં પણ ભારતીય પ્રવાસીઓની સંખ્યા સતત વધી રહી છે.
પ્રવાસન ઉદ્યોગના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, સ્વિટ્ઝરલેન્ડ અને ફ્રાન્સની લોકપ્રિયતા પાછળ અનેક કારણો જવાબદાર છે. આ દેશોની કુદરતી સુંદરતા, આધુનિક પ્રવાસન સુવિધાઓ, સુરક્ષિત વાતાવરણ અને ભારતીય પ્રવાસીઓ માટે અનુકૂળ અનુભવ મુખ્ય કારણો માનવામાં આવે છે. ઉપરાંત, આ દેશોમાં વિઝા પ્રક્રિયા તુલનાત્મક રીતે ઝડપી માનવામાં આવે છે.
ઘણા કિસ્સાઓમાં સ્વિટ્ઝરલેન્ડ અને ફ્રાન્સ માટે અરજી કરનાર પ્રવાસીઓને 7થી 10 દિવસમાં પાસપોર્ટ પરત મળી જાય છે. જ્યારે શેંગેન વિઝાનો સરેરાશ પ્રોસેસિંગ સમય લગભગ 15 દિવસ ગણાય છે. આ કારણે મોટી સંખ્યામાં ભારતીય પ્રવાસીઓ આ દેશોને યુરોપમાં પ્રવેશ માટેના મુખ્ય દરવાજા તરીકે પસંદ કરે છે.
રિપોર્ટની એક મહત્વપૂર્ણ બાબત એ પણ છે કે વિદેશ પ્રવાસનો ખર્ચ વધવા છતાં ભારતીયોની રસમાં કોઈ ઘટાડો આવ્યો નથી. ગયા વર્ષે હવાઈ ભાડામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો અને ભારતીય રૂપિયો પણ દબાણ હેઠળ રહ્યો હતો. તેમ છતાં શેંગેન વિઝા અરજીઓમાં વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે.
વર્ષ 2025 દરમિયાન કુલ 3.3 કરોડ ભારતીયોએ વિદેશ પ્રવાસ કર્યો હતો. આ આંકડો વર્ષ 2024ની સરખામણીએ 6 ટકા વધુ છે. જ્યારે વર્ષ 2019ની સરખામણીએ તેમાં 21.5 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. આ દર્શાવે છે કે કોરોના મહામારી બાદ ભારતીય પ્રવાસન બજાર સંપૂર્ણ રીતે પુનઃસ્થાપિત થઈ ગયું છે અને હવે ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે.
વિદેશ પ્રવાસ માટે ભારતીયોના સૌથી લોકપ્રિય ગંતવ્યોમાં United Arab Emirates પ્રથમ સ્થાને રહ્યું, જ્યાં લગભગ 86 લાખ ભારતીયો પહોંચ્યા હતા. ત્યારબાદ Saudi Arabiaમાં 34 લાખ, Thailandમાં 22 લાખ, United Statesમાં 20 લાખ અને Singaporeમાં 15 લાખ ભારતીય પ્રવાસીઓએ મુલાકાત લીધી હતી.
બીજી તરફ, વૈશ્વિક સ્તરે શેંગેન ક્ષેત્ર માટે કુલ 1.2 કરોડ ટૂંકા ગાળાના વિઝા અરજીઓ પ્રાપ્ત થઈ હતી. જેમાંથી એક કરોડથી વધુ વિઝા મંજૂર કરવામાં આવ્યા હતા, જે યુરોપમાં વધતી પ્રવાસન માંગને દર્શાવે છે.
શેંગેન વિઝા યુરોપના 29 દેશો માટેનું એક સંયુક્ત પ્રવાસ દસ્તાવેજ છે. તેની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે એકવાર વિઝા મળ્યા પછી પ્રવાસીઓને દરેક દેશ માટે અલગથી વિઝા લેવાની જરૂર પડતી નથી. પ્રવાસીઓ શેંગેન ક્ષેત્રની અંદર વધારાની સરહદી તપાસ વિના એક દેશમાંથી બીજા દેશમાં સરળતાથી મુસાફરી કરી શકે છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વધતી આવક, વધુ સારી આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્ટિવિટી, સોશિયલ મીડિયાનો પ્રભાવ અને વૈશ્વિક પ્રવાસન પ્રત્યે વધતું આકર્ષણ જેવા પરિબળોને કારણે આગામી વર્ષોમાં યુરોપ જનાર ભારતીયોની સંખ્યા વધુ ઝડપથી વધી શકે છે. શેંગેન વિઝા અરજીઓમાં સતત થઈ રહેલો વધારો આ બદલાતા પ્રવાસન ટ્રેન્ડનો સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે.