પાકિસ્તાનમાં HIVનો મોટો પ્રકોપ: કરાચીની સરકારી હોસ્પિટલમાં 94 બાળકો સંક્રમિત, 6નાં મોતથી આરોગ્ય તંત્રમાં ચિંતા
કરાચી, સિંધ
કરાચી, સિંધ: પાકિસ્તાનના કરાચીમાં આવેલી એક સરકારી હોસ્પિટલમાં HIV સંક્રમણના ગંભીર પ્રકોપે દેશની જાહેર આરોગ્ય વ્યવસ્થા સામે અનેક સવાલો ઊભા કર્યા છે. હોસ્પિટલમાં ચેપ નિયંત્રણ (ઇન્ફેક્શન કન્ટ્રોલ) અને મેડિકલ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટમાં થયેલી કથિત બેદરકારીને કારણે નવેમ્બર 2025થી અત્યાર સુધીમાં 94 બાળકો HIVથી સંક્રમિત થયાની પુષ્ટિ થઈ છે. આ ઘટનામાં અત્યાર સુધી છ બાળકોનાં મોત પણ થયા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. ઘટના સામે આવ્યા બાદ પાકિસ્તાનના આરોગ્ય મંત્રાલય અને સિંધ પ્રાંતના આરોગ્ય વિભાગે સમગ્ર મામલે ગંભીરતાથી કાર્યવાહી શરૂ કરી છે અને વિગતવાર તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે.
મળતી માહિતી મુજબ આ ઘટના કરાચીની કુલસૂમ બાઈ વાલિકા હોસ્પિટલમાં સામે આવી છે, જેનું સંચાલન સિંધ એમ્પ્લોયીઝ સોશિયલ સિક્યોરિટી ઇન્સ્ટિટ્યુશન (SESSI) દ્વારા કરવામાં આવે છે. સિંધના આરોગ્ય સચિવ તાહિર હુસૈન સાંગીએ સમાચાર એજન્સી PTIને જણાવ્યું કે આરોગ્ય મંત્રાલયના નિર્દેશ બાદ હોસ્પિટલના રેકોર્ડ, સારવાર પ્રક્રિયા અને ચેપ નિયંત્રણ સંબંધિત વ્યવસ્થાઓની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. પ્રાથમિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે HIV સંક્રમણનો પ્રકોપ નવેમ્બર 2025 દરમિયાન શરૂ થયો હતો અને ત્યારથી બાળકોમાં સંક્રમણના કેસ સતત વધતા ગયા.
આરોગ્ય વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર અત્યાર સુધી 94 બાળકો HIV પોઝિટિવ હોવાનું સત્તાવાર રીતે નોંધાયું છે. અસરગ્રસ્ત બાળકોમાંથી ઘણા વિવિધ આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં સારવાર હેઠળ છે, જ્યારે છ બાળકોનું સંક્રમણના કારણે મૃત્યુ થયું છે. સરકાર દ્વારા અસરગ્રસ્ત બાળકો અને તેમના પરિવારજનોને જરૂરી સારવાર, દવાઓ તેમજ કાઉન્સેલિંગ સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહી છે. સાથે જ તમામ દર્દીઓના આરોગ્ય પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
પ્રારંભિક તપાસ દરમિયાન હોસ્પિટલમાં ચેપ નિયંત્રણના નિયમોનું યોગ્ય પાલન ન થવું, તબીબી સાધનોની સ્વચ્છતા જાળવવામાં ખામી અને મેડિકલ વેસ્ટના સલામત નિકાલમાં ગંભીર બેદરકારીની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જોકે અધિકારીઓનું કહેવું છે કે HIV સંક્રમણ ફેલાવાનું ચોક્કસ કારણ વિગતવાર તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થઈ શકશે. જો તપાસમાં હોસ્પિટલના કોઈ અધિકારી, કર્મચારી અથવા સંચાલનની બેદરકારી સાબિત થશે તો તેમની સામે કાયદાકીય અને વહીવટી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
આ ઘટનાને પગલે સિંધ આરોગ્ય વિભાગે તમામ સરકારી હોસ્પિટલોમાં ચેપ નિયંત્રણ વ્યવસ્થાની સમીક્ષા શરૂ કરી છે. હોસ્પિટલોને તબીબી સાધનોના સ્ટેરિલાઇઝેશન, સુરક્ષિત ઇન્જેક્શન પદ્ધતિ, ચેપ નિવારણના નિયમો અને મેડિકલ વેસ્ટના વૈજ્ઞાનિક નિકાલનું કડક પાલન કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે. ઉપરાંત અન્ય સરકારી હોસ્પિટલોનું પણ નિરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે જેથી ભવિષ્યમાં આવી ગંભીર ઘટનાઓને અટકાવી શકાય.
આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે હોસ્પિટલોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો મુજબ ચેપ નિયંત્રણની વ્યવસ્થા દર્દીઓની સુરક્ષા માટે અત્યંત જરૂરી છે. સુરક્ષિત સારવાર પ્રક્રિયા, પ્રશિક્ષિત આરોગ્યકર્મીઓ, સ્વચ્છ હોસ્પિટલ પરિસર અને મેડિકલ વેસ્ટનું યોગ્ય સંચાલન દરેક આરોગ્ય સંસ્થાની મૂળભૂત જવાબદારી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સમયસર તપાસ, નિયમિત મોનિટરિંગ અને ગુણવત્તા નિયંત્રણ દ્વારા આવી દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટનાઓને મોટા પ્રમાણમાં અટકાવી શકાય છે.
હાલ સમગ્ર મામલે સત્તાવાર તપાસ ચાલુ છે અને તપાસ અહેવાલની રાહ જોવામાં આવી રહી છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે અહેવાલના આધારે જરૂરી સુધારાત્મક પગલાં લેવામાં આવશે અને જો કોઈપણ સ્તરે બેદરકારી સાબિત થશે તો જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. સાથે જ અસરગ્રસ્ત બાળકોની સારવાર અને તેમના આરોગ્યની સતત દેખરેખને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે.
