હવામાન પરિવર્તનના કારણે ભારતમાં ગરમીનો પ્રભાવ સતત વધારેતો જઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને શહેરોમાં, જ્યાં જવાના અને બહિરસ્થળની સંખ્યામાં વધારો થઇ રહ્યો છે, તકલીફમાં વધારો થયો છે. આ ગરમીમાં છાંયાથી બચવાનો સૌથી સરળ રસ્તો છાંયો છે, પરંતુ તે સુવિધા ઈતિહાસ પ્રમાણે બધા માટે ઉપલબ્ધ નથી.
શહેરોમાં જાહેર સ્થાનોએ છાંયા અને ઠંડક માટેની જગ્યા ઓછી થાય છે. વધુ પડતાં વેપારી અને સમૃદ્ધ મકાન মালિકો તેમની સ્યુવલતાગર જગ્યાઓમાં વૃક્ષો લગાવે છે અથવા સ્ક્વોર અને પાર્ક બનાવતા હોય છે. પરંતુ સામાન્ય લોકો માટે, ખાસ કરીને ઓછા આવકવાળા વિસ્તારમાં આ પ્રકારની સુવિધાઓ બૂહથી ઓછી છે. પરિણામે, લોકો વર્ષા અને ગરમીના તીવ્ર પ્રભાવથી વધુ અસરગ્રસ્ત થાય છે.
શહેરોની વાળા અને આધુનિક ઉપયોગ માટે બનતી નાગરિક યોજના એ રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવે છે કે મોટા ભાગનું મકાન અને રસ્તા હવામાં ગરમ રહે તેવી રીતે હોય છે. આ ઉષ્ણતામાં દર્દીઓ, વૃદ્ધો અને બાળકો સૌથી વધુ જોખમમાં રહે છે. તાપમાનમાં વધારો થતા લોકો તવા પડતાં ખમણવાર થાય છે અને આરોગ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓનો સામનો કરી શકે છે.
નાગરિકો માટે આ સમસ્યાનું ઉકેલ લાવવો અત્યંત આવશ્યક છે. શહેરી વિકાસમાં જાહેર પાર્ક, વિવિધ ઉદ્યોગો દ્વારા વૃક્ષારોપણ અને છાયાદાર રોડ બનાવવાની જરુરીયાત છે. આથી નાનાં-મોટાં બગીચાઓ, બાંયધરાણા છાંયા અને છતની સફાઈનો સમાવેશ થાય છે. બધા માટે સમાન રીતે આરામદાયક વાતાવરણ બનાવવા માટે સરકાર અને સ્થાનિક સંસ્થાઓએ વધુ કામ કરવું પડશે.
અંતે, ગરમી અને છાયા વિતરણમાં થતી અસમાનતાને ધ્યાનમાં લઈને જ શહેરોમાં હરીયાળી વિસ્તારો બનાવવાની અને પર્યાવરણને સુરક્ષિત રાખવાની ખાતરી કરવી એ પડશે. નહીં તો ગરીબી અને અનાથ નાગરિકો માટે શહેરી જીવન અસહ્ય બની જશે, જેને અટકાવવું જરૂરી છે.
