મેગાલયાના માર્ગ કિનારે વેપારીઓથી નિકાસકર્તા બન્યા: નંબર્ડ કૃષકોના પરિશ્રમના ફળો

રી-ભોઇ જિલ્લાના જીરાંગ વિસ્તારમાં સ્થિત એક 433 સભ્યયુક્ત પરજૈવિક ખેડૂતોની ઉત્પાદન કંપની સફળ ખેતીના સમૂહીકરણનું النموણ બની જશે તેવું જોવા મળ્યું છે। આ મોડેલ સ્થાનિક અને પ્રદેશ સ્તરે કૃષિ ક્ષેત્ર માટે એક પ્રેરણાદાયક ઉદાહરણ તરીકે ઊભર્યું છે।
આ કંપની રચનાર ખેડૂતો પરંપરાગત ખેતીના મજબૂત પરિમાણો સાથે સજીવ, સ્વચ્છ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ખેતી પદ્ધતિઓ અપનાવી રહ્યા છે, જેના દ્વારા તેઓની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે। સમૂહીકૃત કામગીરી અને સાર્વજનિક સહકારથી ખેડૂતોને બજાર સુધી સીધી પહોંચ મળી રહી છે, જેનાથી મધ્યવર્તી પક્ષકારોની જરૂરિયાત ઓછી થઈ છે અને નિકાસ દ્વારા નવા બજારોમાં પ્રવેશ શક્ય બન્યો છે।
કંપનીના પ્રમુખ દ્વારા જણાવાયું હતું કે, સભ્યોની સહભાગીતાથી યોગદાન લેવાતાં તેમની સામૂહિક શક્તિમાં વધારો થયો છે અને આથી વધુ ઉત્પાદન અને સાર્વત્રિક ગુણવત્તા પ્રાપ્ત થઈ રહી છે। તેઓએ કહ્યું કે, “હमें હવે સ્થાનિક બજારની બહાર પણ અમારા ઉત્પાદનોનું વિતરણે આગળ વધવાનું છે જેથી કરીને ખેડૂતોને વધુ અવસર મળશે અને તેઓ સ્વયંસફળ થઈ શકે।”
પરજૈવિક ખેતી તથા સંસ્થાની કાર્યપદ્ધતિએ સ્થાનિક સમુદાયમાં ખાદ્ય સુરક્ષા અને નિકાસ માટે યોગ્ય માળખો ઉભો કર્યો છે। ક્ષેત્રે સરકારી યોગદાન તેમજ રાજ્ય સરકારની સહાયતા દ્વારા આ પ્રકારના પ્રોજેક્ટને આગળ ધપાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેને કારણે ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત બની રહી છે।
આ કંપનીનું મોડેલ અન્ય વિસ્તારો માટે પ્રેરણાનું સ્ત્રોત બની શકે છે, ખાસ કરીને જેમાં પરિવારના નાના-મોટા ખેડૂતોએ સાથે મળીને કાર્ય કરવાની પ્રેરણા મળે છે અને ખેતી ક્ષેત્રે નવો દિશા મળતી હોય। આ સફળતા ખેડૂતોને ખેડતી સાથે જોડાયેલ નવી તકનીकों અને નિકાસ માળખાઓ વિકસાવવાની પ્રેરણા આપે છે, જે સમગ્ર પશ્ચિમ બંગાળ અને ઉત્તરીય પ્રાંતોમાં માની શકાય છે।
આ રીતે, જીરાંગ વિસ્તારમાં આ 433 સભ્યોનું સંકલન ખેતીક્ષેત્રે એક સશક્ત ઈતિહાસ રચી રહ્યું છે અને પાક્ષી પર્યાવરણ સાથે માનવ સંસાધન વિકાસનો ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ રજૂ કરતું રહે છે।