અમદાવાદ સીરિયલ બ્લાસ્ટ કેસ: ૩૮ દોષીઓની ફાંસી અમલમાં, ગુજરાત હાઈકોર્ટે ૧૧ની આજીવન કેદ પણ જાળવી
અમદાવાદ: 2008 માં થયેલા અમદાવાદ સીરીયલ બ્લાસ્ટ કેસમાં ગુજરાત હાઈકોર્ટે વિશેષ અદાલતે આપવામાં આવેલી સજાઓને જાળવી રાખી છે. હાઈકોર્ટે કુલ ૩૮ દોષીઓને ફાંસીની સજા અને ૧૧ દોષીઓને આજીવન કેદની સજા કાયદેસર ઠેરવી છે. સાથે જ, આ બનાવમાં મૃત્યુ પામેલા લોકોના પરિવારજનો અને ઘાયલોના માટે મुआવજાની રૂપરેખા પણ અદાલતે જાહેર કરી છે. આ નિર્ણય દેશમાં કદાચ સૌથી મોટી ત્રાસદાયક આતંકવાદી કિસ્સાઓમાં એક માનવામાં આવે છે.
70 મિનિટમાં 21 ખૂનખરબંદ ધમાકાઓ
26 જુલાઈ 2008 ના રોજ અમદાવાદમાં માત્ર 70 મિનિટની અંદર 21 સ્થળોએ એક પછી એક બોમ્બ ધમાકાઓ થઈ રહ્યા હતા. આ હુમલામાં ભીડભાડવાળા બજારો, જાહેર બસો અને હોસ્પિટલ સહિતની જગ્યા-જગ્યા પર ધમાકાઓના નિશાન બનાવાયા હતા. આ ઘટનામાં 56 લોકોના મોત થયા હતા અને 200 જેટલા લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા.
જુઓજામણ દરમ્યાન જાણવા મળ્યું કે બોમ્બો સાઈકલ પર મૂકાયેલા ટિફિન બોક્સના અંદર છુપાવ્યા ગયા હતા અને ખુબજ સંયમપૂર્વક જોખમી હથિયાર સાથે વિસ્ફોટ કરાવ્યા ગયા હતા. ધમાકાઓ પછી અમદાવાદ અને સુરતથી જીવંત બોમ્બ પણ ઝડપાયા હતા, જેમને સમયસર નિષ્ક્રિય કરી દેવાયા હતા.
વિશેષ અદાલતના ચુકાદા પર હાઈકોર્ટની મંજુરી
લંબાયેલી ન્યાયતંત્રની કાર્યવાહી બાદ ફેબ્રુઆરી 2022માં વિશેષ અદાલતે આરોપીઓમાંથી ૩૮ દોષીઓને ફાંસી અને ૧૧ને આજીવન કેદની સજા સંભળાવી હતી. ૨૮ આરોપીઓને પુરતી પુરાવા ન હોવાથી બરાખાસ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
આ નિર્ણયના વિરુદ્ધ દોષીઓએ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અરજી કરી હતી, જયાં hાઈકોર્ટે વિશ્સજ અદાલતના આદેશને માન્ય કરતા સજાઓ જાળવી રાખી.
પીડિત પરિવારજનોને મળશે વળતર
આધિકારીક નિર્ણયમાં પીડિતોના ન્યાય અને પુનર્વસતી માટે ખાસ વળતર પણ ફાળવવામાં આવ્યું છે. ધમાકામાં મૃત્યુ પામેલા ૫૬ લોકોના પરિવારોને ૧૦ લાખ રૂપિયાનું વળતર અને ૨૦૦થી વધુ ઘાયલોને એક લાખ રૂપિયાનું મદાવ પણ આપવામાં આવશે તે માટે હાકલાવદાર સૂચન કરવામાં આવ્યું છે.
14 વરસમાં પૂરી કરેલી ન્યાયિક પ્રક્રિયા
આ ઘટના અંગે 78 લોકો સામે આરોપ લગાવવામાં આવ્યા હતા અને કુલ ૩૫ અલગ અલગ કેસ નોંધાયા હતા. વિશેષ અદાલત દ્વારા ૧૪ વર્ષ સુધી તપાસ અને સ ascoltણ ચાલતી રહી. આ દરમિયાન 1,150 કરતા વધુ સાક્ષીઓના નિવેદનો નોંધાયા અને હજારો દસ્તાવેજો રજૂ કરવામાં આવ્યા.
ફેબ્રુઆરી 2022માં વિશેષ અદાલતે 6,700 પાનું જહાણની અદાલતિકી દસ્તાવેજ સાથે વિશેષ આદેશ બહાર પાડ્યો, જેમાં ૩૮ દોષીઓને ફાંસી આપવામાં આવી હતી જે ભારતીય ન્યાયિક ઇતિહાસનું એક મહત્ત્વપૂર્ણ ઘટક હતું.
આ આતંકી સાજિશનું મૂલ્યાંકન
જાંચ દરમિયાન પોલિસ અને અન્ય સુરક્ષા એજન્સીઓએ આ હુમલાની જવાબદારી ભારતીય મુજાહિદીન નામની આતંકવાદી ગ્રુપે લીધી હોવાનું જાહેર કર્યું હતું. તપાસમાં ખુલ્લું આવ્યું કે આ હુમલાની સાજિશ પહેલેથી ત્રણણિક રીતે કડી હતી અને આ માટે ગૂંચવાયેલી નેટવર્ક તઈયાર કરવામાં આવી હતી.
ગુજરાત હાઈકોર્ટનું આ નિર્ણય દેશના આતંકવાદ સામે ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા માનવામાં આવે છે. હવે દોષીઓને ઇચ્છા પામે તો આ નિર્ણય માટે સુપ્રીમ કોર્ટે અરજી કરવા હક પ્રાપ્ત રહેશે.
