બંગાળની ખાડીમાં મોટી દરિયાઈ દુર્ઘટના, બે નૌકાઓ ડૂબતાં 500થી વધુ રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓ ગુમ થયાની આશંકા

યાંગોન, મ્યાનમાર

મ્યાનમારના કિનારા નજીક બંગાળની ખાડીમાં થયેલી મોટી દરિયાઈ દુર્ઘટનાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની ચિંતા વધારી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની બે મુખ્ય એજન્સીઓ—આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળાંતર સંસ્થા (IOM) અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર શરણાર્થી ઉચ્ચાયુક્ત (UNHCR)—એ આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે ખરાબ હવામાનના કારણે બે નૌકાઓ ડૂબી જતાં 500થી વધુ રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓ ગુમ થયા છે. એજન્સીઓનું કહેવું છે કે આ લોકોના જીવતા બચવાની શક્યતા ખૂબ જ ઓછી છે, જોકે અત્યાર સુધી મૃત્યુઆંકની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.

IOM અને UNHCR દ્વારા જાહેર કરાયેલા સંયુક્ત નિવેદન અનુસાર, બંને નૌકાઓ જૂન મહિનાના અંતિમ સપ્તાહમાં મ્યાનમારના પશ્ચિમ સ્થિત રખાઇન રાજ્યમાંથી રવાના થઈ હતી. તેમાં સવાર મોટાભાગના લોકો રોહિંગ્યા સમુદાયના હતા, જે હિંસા, અત્યાચાર અને અત્યંત ખરાબ જીવન પરિસ્થિતિઓથી બચીને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના અન્ય દેશોમાં સુરક્ષિત ભવિષ્યની શોધમાં નીકળ્યા હતા. એજન્સીઓએ જણાવ્યું કે બંને ઘટનાઓની વિગતવાર તપાસ ચાલી રહી છે અને સ્થાનિક પ્રશાસન સાથે સતત સંપર્કમાં રહેવામાં આવી રહ્યું છે.

પ્રથમ નૌકા રવાના થયા બાદ થોડા જ સમયમાં ગુમ થઈ ગઈ

સંયુક્ત રાષ્ટ્રની એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર પ્રથમ નૌકામાં અંદાજે 250 લોકો સવાર હતા. રખાઇન રાજ્યમાંથી રવાના થયા બાદ થોડા જ સમયમાં આ નૌકા દરિયામાં ગુમ થઈ ગઈ અને ત્યારબાદ તેનો કોઈ સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. માનવામાં આવે છે કે ખરાબ હવામાન, તેજ પવન અને ઊંચી મોજાંના કારણે નૌકા દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થઈ હતી.

બીજી નૌકામાં અંદાજે 280 મુસાફરો સવાર હતા. આશંકા છે કે આ નૌકા 8 જુલાઈએ મ્યાનમારના અયેયારવાડી (ઇરાવડી) કિનારા નજીક દરિયામાં ડૂબી ગઈ હતી. આ નૌકાનો પણ ત્યારબાદ કોઈ સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. બંને ઘટનાઓ બાદથી મુસાફરોનો કોઈ પત્તો મળ્યો નથી.

હજુ સુધી સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી

IOM અને UNHCRએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલમાં બંને નૌકાઓ ડૂબી જવાની ઘટના અને સંભવિત મૃત્યુઆંકની સ્વતંત્ર રીતે સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. તેમ છતાં, મોટી સંખ્યામાં લોકો ગુમ થયાના અહેવાલોને ધ્યાનમાં રાખીને એજન્સીઓએ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે રાહત અને બચાવ અભિયાન સંબંધિત વધુ માહિતીની રાહ જોવામાં આવી રહી છે.

ખરાબ હવામાન છતાં દરિયાઈ માર્ગ કેમ પસંદ કર્યો?

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓ સામાન્ય રીતે ચોમાસા દરમિયાન દરિયાઈ મુસાફરી ટાળે છે, કારણ કે આ સમયમાં બંગાળની ખાડીમાં વાવાઝોડા, તેજ પવન અને ઊંચી મોજાં ખૂબ જ જોખમી હોય છે. પરંતુ મ્યાનમારમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને બાંગ્લાદેશના શરણાર્થી કેમ્પોમાં ખરાબ જીવન પરિસ્થિતિઓને કારણે અનેક પરિવારો જીવના જોખમે દરિયાઈ માર્ગે સ્થળાંતર કરવા મજબૂર બન્યા છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રની એજન્સીઓએ જણાવ્યું કે આ નૌકાઓમાં સવાર ઘણા લોકો બાંગ્લાદેશના કોક્સ બજાર સ્થિત શરણાર્થી કેમ્પોમાંથી પણ આવ્યા હતા. તેમનો હેતુ મલેશિયા, ઇન્ડોનેશિયા અને થાઈલેન્ડ જેવા દેશોમાં પહોંચીને રોજગાર અને સુરક્ષિત જીવન મેળવવાનો હતો. જોકે, આ મુસાફરી માટે તેમણે જૂની અને જર્જરિત લાકડાની નૌકાઓનો સહારો લીધો હતો, જે ખરાબ હવામાનમાં અત્યંત અસુરક્ષિત સાબિત થઈ.

રોહિંગ્યા સંકટ હજુ પણ યથાવત્

રોહિંગ્યા મ્યાનમારના રખાઇન રાજ્યનો મુસ્લિમ અલ્પસંખ્યક સમુદાય છે, જેને દાયકાઓથી ભેદભાવ, હિંસા અને નાગરિકતા સંબંધિત વિવાદોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. વર્ષ 2017માં મ્યાનમાર સેનાની કાર્યવાહી બાદ મોટા પાયે સ્થળાંતર થયું હતું, જેમાં 7.3 લાખથી વધુ રોહિંગ્યા બાંગ્લાદેશ ભાગી ગયા હતા. આજે પણ લાખો શરણાર્થીઓ ત્યાંના કેમ્પોમાં મર્યાદિત સંસાધનો અને કઠિન પરિસ્થિતિઓમાં જીવન વિતાવી રહ્યા છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના જણાવ્યા મુજબ, વધુ સારા ભવિષ્યની શોધમાં દર વર્ષે હજારો રોહિંગ્યા દરિયાઈ માર્ગે જોખમી મુસાફરી કરે છે. છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં આવી અનેક દુર્ઘટનાઓમાં મોટી સંખ્યામાં લોકોના જીવ ગયા છે. તેમાં મહિલાઓ, બાળકો, નવજાત શિશુઓ અને ગર્ભવતી મહિલાઓ પણ સામેલ રહ્યા છે.

હાલમાં રાહત અને બચાવ અભિયાન અંગે કોઈ સત્તાવાર માહિતી સામે આવી નથી. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની એજન્સીઓ સતત પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે અને અસરગ્રસ્ત લોકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકી રહી છે. સાથે જ તમામ દેશોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓ માટે સુરક્ષિત અને માનવીય ઉકેલ શોધવા માટે મળીને કાર્ય કરે, જેથી ભવિષ્યમાં આવી દુઃખદ ઘટનાઓ અટકાવી શકાય.