નવી દિલ્હી: દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતની ન્યાયિક ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે કેન્દ્ર સરકારે પાંચ નવા ન્યાયાધીશોની નિમણૂકને મંજૂરી આપી છે. આ નિમણૂકો બાદ Supreme Court of Indiaમાં ન્યાયાધીશોની કુલ સંખ્યા વધીને 37 થઈ ગઈ છે, જ્યારે મંજૂર પદોની સંખ્યા 38 છે. નવા નિયુક્ત ન્યાયાધીશોને મંગળવારે મુખ્ય ન્યાયાધીશ દ્વારા પદ અને ગોપનીયતાના શપથ લેવડાવવામાં આવશે.
ન્યાયતંત્રમાં આ નિમણૂકો એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં બાકી રહેલા કેસોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે અને અદાલત પર કામનો ભાર પણ વધુ છે. નવા ન્યાયાધીશો જોડાતા કેસોના ઝડપી નિકાલની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
નિયુક્ત કરાયેલા પાંચ ન્યાયાધીશોમાં ચાર વિવિધ હાઈકોર્ટોના મુખ્ય ન્યાયાધીશો છે, જેમને બઢતી આપીને સુપ્રીમ કોર્ટમાં મોકલવામાં આવ્યા છે. જ્યારે વરિષ્ઠ વકીલ Venkita Subramani Mohanaને સીધા બારમાંથી સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેમની નિમણૂક અનેક રીતે ઐતિહાસિક માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેઓ સીધા વકીલાતમાંથી સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ બનનાર બીજી મહિલા છે.
આ પહેલાં Indu Malhotraને સીધા વકીલાતમાંથી સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. હવે મોહનાની નિમણૂકથી મહિલા પ્રતિનિધિત્વને વધુ મજબૂતી મળી છે. તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટના ઇતિહાસની 12મી મહિલા ન્યાયાધીશ છે અને જૂન 2031 સુધી પોતાના પદ પર રહેશે.
કેન્દ્રીય કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલી સૂચના મુજબ, Sheel Nagu, Shri Chandrashekhar, Sanjeev Sachdeva અને Arun Palliને પણ સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ ચારેય ન્યાયાધીશોને હાઈકોર્ટમાંથી બઢતી આપીને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં મોકલવામાં આવ્યા છે.
આ નિમણૂકો બાદ સુપ્રીમ કોર્ટમાં મહિલા ન્યાયાધીશોની સંખ્યા વધીને બે થઈ ગઈ છે. હાલમાં B. V. Nagarathna અદાલતમાં કાર્યરત છે અને તેમને વર્ષ 2027માં દેશની પ્રથમ મહિલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ બનવાની સંભાવના તરીકે જોવામાં આવે છે. તેથી મહિલા ન્યાયાધીશોની સંખ્યામાં વધારો ન્યાયતંત્રમાં લિંગ સમાનતાના દૃષ્ટિકોણથી પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે મુખ્ય ન્યાયાધીશની અધ્યક્ષતાવાળી Supreme Court Collegiumએ 27 મેના રોજ આ પાંચ નામોની ભલામણ કરી હતી. કોલેજિયમની ભલામણના માત્ર ચાર દિવસની અંદર કેન્દ્ર સરકારે નિમણૂકોને મંજૂરી આપી હતી, જેને ઝડપી અને અસરકારક પ્રક્રિયા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
તાજેતરમાં કેન્દ્ર સરકારે એક અધ્યાદેશ દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની મંજૂર સંખ્યા 34થી વધારીને 38 કરી હતી. વધતા કેસો અને ન્યાયિક કાર્યભારને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. નવી નિમણૂકો બાદ હવે માત્ર એક જ પદ ખાલી બચ્યું છે.
કાનૂની નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની સંખ્યા વધવાથી બાકી રહેલા કેસોની સુનાવણીમાં ઝડપ આવશે, ન્યાયિક પ્રક્રિયાઓ વધુ મજબૂત બનશે અને સામાન્ય નાગરિકોને સમયસર ન્યાય મળવામાં મદદ મળશે. દેશની ન્યાય વ્યવસ્થાને વધુ અસરકારક અને સશક્ત બનાવવા માટે આ પગલું મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
