પીએમ મોદી-નૌસેના પ્રમુખ બેઠક: સમુદ્રી સુરક્ષાથી લઈને ભવિષ્યના પડકારો સુધી મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા

નવી દિલ્હી: ભારતીય નૌસેનાના પ્રમુખ Dinesh K Tripathi એ પોતાની નિવૃત્તિ પહેલાં પ્રધાનમંત્રી Narendra Modi સાથે મુલાકાત કરીને દેશની સમુદ્રી સુરક્ષા વ્યવસ્થા, હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રની વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ અને નૌસેનાની કામગીરીની તૈયારીઓ અંગે વિગતવાર માહિતી આપી હતી. આ ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકમાં સમુદ્રી ક્ષેત્રમાં ઊભા થઈ રહેલા નવા પડકારો, આધુનિક યુદ્ધ તકનીકો અને ભારતીય નૌસેનાના ભવિષ્યના વિઝન અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

31 મેના રોજ નિવૃત્ત થઈ રહેલા એડમિરલ ત્રિપાઠીએ પ્રધાનમંત્રીને જણાવ્યું કે બદલાતા વૈશ્વિક સુરક્ષા પરિદૃશ્યમાં સમુદ્રી ક્ષેત્રનું મહત્વ સતત વધી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતીય નૌસેના પોતાની ક્ષમતાઓને વધુ મજબૂત બનાવી ભવિષ્યના પડકારોનો સામનો કરવા સતત પ્રયાસ કરી રહી છે.

હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્ર પર વિશેષ ધ્યાન

બેઠક દરમિયાન Indian Ocean Region ની સુરક્ષા સ્થિતિ મુખ્ય મુદ્દાઓમાં સામેલ રહી હતી. આ વિસ્તાર ભારત માટે વ્યૂહાત્મક, આર્થિક અને ભૂરાજકીય દૃષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. વિશ્વના અનેક મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી વેપાર માર્ગો આ ક્ષેત્રમાંથી પસાર થાય છે, જેના કારણે તેનું મહત્વ વધુ વધી જાય છે.

એડમિરલ ત્રિપાઠીએ પ્રધાનમંત્રીને જણાવ્યું કે વિસ્તારમાં ઝડપથી બદલાતા સંજોગો, વધતી વ્યૂહાત્મક પ્રવૃત્તિઓ અને નવી તકનીકી પડકારો ભારતની સુરક્ષા નીતિ માટે મહત્વના વિષયો છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ભારતીય નૌસેના આ તમામ પ્રવૃત્તિઓ પર સતત નજર રાખી રહી છે અને કોઈપણ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે.

સમુદ્રી સુરક્ષાના નવા ખતરા અને ટેક્નોલોજીકલ પડકારો

ભારતીય નૌસેનાએ જણાવ્યું કે આધુનિક યુગમાં સુરક્ષા પડકારોનું સ્વરૂપ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. સાયબર યુદ્ધ, ઇલેક્ટ્રોનિક હુમલા, કૃત્રિમ બુદ્ધિ આધારિત સૈન્ય પ્રણાલીઓ અને માનવરહિત પ્લેટફોર્મ્સ ભવિષ્યની રક્ષા વ્યૂહરચનાઓને અસર કરી રહ્યા છે.

નૌસેના પ્રમુખે પ્રધાનમંત્રીને માહિતી આપી કે આ નવા પડકારોનો સામનો કરવા માટે નૌસેના પોતાના ટેક્નોલોજીકલ માળખાને સતત મજબૂત બનાવી રહી છે. આધુનિક સર્વેલન્સ સિસ્ટમ, અદ્યતન સંચાર નેટવર્ક અને અત્યાધુનિક યુદ્ધજહાજો દ્વારા સમુદ્રી સુરક્ષાને વધુ અસરકારક બનાવવામાં આવી રહી છે.

કામગીરી ક્ષમતા વધારવા પર ભાર

એડમિરલ ત્રિપાઠીએ ભારતીય નૌસેનાની ઓપરેશનલ તૈયારીઓ અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે સમુદ્રી સીમાઓની દેખરેખ, વ્યૂહાત્મક અભિયાનો અને આપાતકાલીન પરિસ્થિતિઓમાં ઝડપી પ્રતિસાદ ક્ષમતાને સતત વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી રહી છે.

ભારતીય નૌસેના નિયમિત સૈન્ય અભ્યાસો અને આધુનિક તાલીમ કાર્યક્રમો દ્વારા પોતાના જવાનો અને અધિકારીઓને નવી પડકારજનક પરિસ્થિતિઓ માટે તૈયાર કરી રહી છે. ઉપરાંત વિવિધ સમુદ્રી અભિયાનોમાં નવી ટેક્નોલોજીના ઉપયોગમાં પણ વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે.

આત્મનિર્ભર નૌસેના તરફ આગળ વધતું ભારત

બેઠકમાં આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન હેઠળ નૌસેનાના સ્વદેશીકરણના પ્રયાસો અંગે પણ ચર્ચા થઈ હતી. નૌસેના પ્રમુખે જણાવ્યું કે ભારત હવે અનેક આધુનિક યુદ્ધજહાજો, રક્ષા પ્રણાલીઓ અને ટેક્નિકલ સાધનો દેશની અંદર જ વિકસાવી રહ્યું છે.

સરકારની નીતિ મુજબ નૌસેના સ્વદેશી ટેક્નોલોજીને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે, જેથી વિદેશી નિર્ભરતા ઘટે અને રક્ષા ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા વધે. નિષ્ણાતોના મતે આ પહેલ ભારતીય નૌસેનાને લાંબા ગાળે વધુ સક્ષમ અને મજબૂત બનાવશે.

દરેક પરિસ્થિતિમાં તૈયાર છે ભારતીય નૌસેના

Indian Navy એ પોતાના સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું કે તે “યુદ્ધ માટે તૈયાર, વિશ્વસનીય, સુસંગઠિત અને ભવિષ્ય માટે સક્ષમ આત્મનિર્ભર દળ” તરીકે દેશની સેવા કરી રહી છે. નૌસેનાએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે તે કોઈપણ સમય, કોઈપણ સ્થળ અને કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં ભારતના સમુદ્રી હિતોની રક્ષા કરવા સક્ષમ છે.

વાઇસ એડમિરલ કૃષ્ણા સ્વામીનાથન સંભાળશે કમાન

એડમિરલ ત્રિપાઠીની નિવૃત્તિ બાદ Krishna Swaminathan ભારતીય નૌસેનાના નવા પ્રમુખ તરીકે પદભાર સંભાળશે. કેન્દ્ર સરકારે તાજેતરમાં તેમની નિમણૂકની જાહેરાત કરી હતી.

હાલમાં તેઓ પશ્ચિમ નૌસેના કમાનના ફ્લેગ ઓફિસર કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે. નૌસેનામાં તેઓ સંચાર અને ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ પ્રણાલીઓના નિષ્ણાત અધિકારી તરીકે જાણીતા છે.

અનુભવ અને નિષ્ણાતીનો મળશે લાભ

વાઇસ એડમિરલ કૃષ્ણા સ્વામીનાથનને 1 જુલાઈ 1987ના રોજ ભારતીય નૌસેનામાં કમિશન મળ્યું હતું. તેમણે National Defence Academy, Joint Services Command and Staff College, College of Naval Warfare અને United States Naval War College જેવી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાંથી તાલીમ મેળવી છે.

રક્ષા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે તેમનો વિશાળ અનુભવ ભારતીય નૌસેનાને ટેક્નિકલ અને વ્યૂહાત્મક બંને સ્તરે નવી દિશા આપશે. ખાસ કરીને આધુનિક યુદ્ધ તકનીકો અને સમુદ્રી સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં તેમની નિષ્ણાતી ભવિષ્યમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.

ભારતની સમુદ્રી શક્તિને મળશે નવી મજબૂતી

ભારતની વધતી આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક શક્તિ સાથે સમુદ્રી સુરક્ષાનું મહત્વ પણ સતત વધી રહ્યું છે. હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં ભારતની સક્રિય ભૂમિકા અને સમુદ્રી વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા દેશની રાષ્ટ્રીય વ્યૂહરચનાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.

આ સંદર્ભમાં પ્રધાનમંત્રી મોદી અને નૌસેના પ્રમુખ વચ્ચે થયેલી આ બેઠક ભારતની સમુદ્રી સુરક્ષા નીતિ, રક્ષા તૈયારીઓ અને ભવિષ્યની વ્યૂહાત્મક યોજનાઓ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આધુનિક ટેક્નોલોજી, આત્મનિર્ભર રક્ષા ઉત્પાદન અને મજબૂત નૌસૈનિક ક્ષમતાના આધારે ભારત વૈશ્વિક સમુદ્રી ક્ષેત્રમાં પોતાની સ્થિતિને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.