ભારતમાં પ્રથમ રાષ્ટ્રીય અહેવાલ મુજબ, કાંકળિયા જળાશયોમાં 102 GWનું ફ્લોટિંગ સોલાર સંચાલિત થઈ શકે છે
નવી દિલ્હી: ભારતમાં સૂર્ય ઊર્જા ક્ષેત્રમાં મોટા پیمانے પર વિકાસ થતો જ રહી છે. હાલ ભારત પાસે લગભગ 100 GWનું સોલાર ઇન્સ્ટોલ્ડ ક્ષમતા છે જેમાંથી મોટાભાગનું સોલાર ગ્રાઉન્ડ માઉન્ટિડ સિસ્ટમ દ્વારા સંચાલિત થાય છે. એક તાજેતરમાં પ્રકાશિત રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે જમીન પર સ્થાપિત સોલાર પેનલ્સ માટે પૂરી પાડી આવતી જમીન માત્રા પેનલ્સના કદની તુલનામાં ત્રણથી ચાર ગણા વધારે હોય છે, જે ઊર્જા ઉત્પાદન માટે જમીન સંગ્રહને કારણે એક મોટી ચુંટણી બનતી જાય છે.
આ અહેવાલ ભારતની પ્રથમ રાષ્ટ્રીય સોલાર ક્ષમતા અને બધા પ્રકારના સોલાર પેનલ્સ માટે જમીનની જરૂરિયાતનું વિશ્લેષણ છે. રિપોર્ટ અનુસાર ખાસ કરીને ગ્રાઉન્ડ માઉન્ટેડ સોલાર સિસ્ટમમાં વિદેશી તુલનામાં વધુ જમીનનો ઉપયોગ થાય છે, જે કારણે જમીન સંરક્ષણ માટે વૈકલ્પિક અને નવીન તકનીકીઓ આવશ્યક બને છે.
એથી દેશમાં ફ્લોટિંગ સોલાર તંત્રો, જે ખાડા, ડેમ કે કાંકળિયા જળાશયોની ઉપર સ્થાપિત થાય છે, તેમની મહત્વતા વધી રહી છે. આ સિસ્ટમ જમીનનો ઉપયોગ ન કરતાં જ ઊર્જા ઉત્પન્ન કરી શકે છે અને પાણીની બાષ્પીભવનને ઘટાડવામાં મદદરૂપ પણ થઈ શકે છે.
આ નવી ટેકનોલોજી મોટા پیمાને લાગુ પડવાથી વિશ્વસનીય, પર્યાવરણીય દ્રષ્ટિકોણથી અનુકૂળ અને વધુ સસ્તું વિઝન મળે તે માટે સરકાર તથા ઉદ્યોગોએ પણ પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. સોલાર ઉર્જાને વધુ સફળ બનાવવા માટે જમીન અને જળ સંસાધન બંનેનો સદુપયોગ આવશ્યક છે.
વિશ્વવ્યાપી સોલાર ઇન્ડસ્ટ્રીના સમાચાર અને ગવર્નમેન્ટની નીતિ-આધારિત અભિગમ જોતો કે દેશની સૂર્ય ઊર્જા ક્ષમતા વધારવા માટે પ્લાનિંગમાં આ પ્રકારની માહિતી વધુ પ્રભાવશાળી સાબિત થવાની અપેક્ષા છે.
આ રીતે, ભારતના સોલાર ઉર્જા ક્ષેત્રમાં સપાટી પર ચાલતી સિસ્ટમોની સાથેસાથે ફ્લોટિંગ સોલારના વિકાસને આગળ ધપાવવાનો માર્ગ મોટો ઊર્જા વ્યવસ્થાપન અભિયાન બની سگهي છે.
