ભારત સરકારે જાહેર આરોગ્ય સુધારવા માટે ચરબી, ચીની અને નમકમાં વધુ યુક્ત અલ્ટ્રા-પ્રોસેસ્ડ ફૂડ (UPF) અને HFSS (High Fat, Sugar and Sodium)વાળા ફૂડની જાહેરાતો પર કડક પ્રતિબંધ લાદવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ પગલાંનો મુખ્ય હેતુ વ્યક્તિગત અને સામૂહિક સ્વાસ્થ્ય સક્ષમ બનાવવો છે, ખાસ કરીને બાળકો અને યુવા વર્ગ માટે હાનિકારક જંક ફૂડના પ્રચારને રોકવાનો છે.
તમે જાણો છો કે UPF અને HFSS પ્રકારના ખાદ્યપદાર્થોમાં રહેલા તત્વો શરીરમાં વજન વધારતા અને હૃદયરોગ, ડાયાબિટીસ સહિત અનેક ગંભીર રોગો ઉત્પન્ન કરી શકે છે. આવા ખોરાકના વધતા પ્રવચણથી આરોગ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓમાં વધારો થાય છે. તેમાં પણ ટેલિવિઝન, સોશિયલ મીડિયા અને અન્ય માધ્યમોમાં આનું અતિપ્રચાર બાળકોમાં પોષણ વિકાર લાવનારું સાબિત થઈ રહ્યું છે.
આને ધ્યાનમાં લેતા, સંસ્થા અને આરોગ્ય નિષ્ણાતોની ટીમ દ્વારા સરકારને દરખાસ્ત આપવામાં આવી છે કે આ પ્રકારના ખાદ્યપદાર્થોની જાહેરાત પર નિયંત્રણ લાદવું અનિવાર્ય છે. સરકાર દ્વારા આ બાબતે કરેલા કેટલાક પહેલાથીય ચાલતા પ્રયાસો જેમ કે પેકેજિંગ પર અભિધાન સ્વરૂપ ચેતવણી, અનુકૂળ તબક્કા પછી વધુ સખ્ત નિયમો લાગુ કરવાની યોજના પણ છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓએ પણ આ પ્રકારની જાહેરાતોની મર્યાદા પર ભાર આપ્યો છે, કારણ કે આથી માત્ર સારા પોષણની જ પ્રોત્સાહના મળે છે, નહીં કે જંક ફૂડના પ્રચારથી લોકો ભરથળ કરતા થાય. આ સાથે, આરોગ્યજ્ઞોએ લોકોને વિધ્વંસક UPF ખાધા કરતાં તાજા, ઘરેલું અને પોષણયુક્ત ખોરાક પસંદ કરવા પણ સજાગ કરવામાં આવ્યા છે.
આ રીતની જાહેરાતો પર નિયંત્રણ લગાવવામાં અડચણો હંમેશાં રહેલા છે, જેમ કે બજારના અર્થતંત્ર ક નાના વેપારીઓને થયેલ અસર અને પ્રતિબંધોના પાલન માટે પ્રચંડ વ્યવસ્થાપન જરૂરી તેને કારણે. તથાપિ, ઔદ્યોગિક નીતિ અને આરોગ્ય નીતિઓમાં સમતોલ સમાધાન લાવવાની જરૂરિયાત મહત્વપૂર્ણ છે.
દેશનાં આરોગ્ય અને પોષણ વિભાગ દ્વારા સામાજીક જાગૃતિ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવી રહી છે, જ્યાં આ મુદ્દાને લઈ લોકોમાં સમજણ અને ભણતર વધારવાનું ઉદ્દેશ છે. સત્તાધિકારીઓની માન્યતા છે કે આજના યુગમાં આ પગલાંજનક નિયમનકારી કડકીઓ લાવવા વિના લાંબા ગાળે રાષ્ટ્રના નાગરિકોની સ્વાસ્થ્યસંભાળ મુશ્કેલ બની શકે છે.
આવા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ભારતની આરોગ્ય નીતિમાં આ પ્રકારના સુધારાઓ લોકોને વધુ સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે પ્રેરણા કામ કરશે અને વ્યાપક શારીરિક રોગો સામે રક્ષણરૂપ સાબિત થશે.
