ભારતીય બાળકો સૌથી વધુ જોખમમાં: UNICEF રિપોર્ટ મુજબ તીવ્ર ગરમી, સુકા અને અનેક કલીમેટ જોખમોને સામનો
નવી દિલ્હી: UNICEFનાં Children’s Climate Risk Report 2026ના તાજા ડેટા અનુસાર, ભારતના બાળકો પર પર્યાવરણ સંબંધિત જોખમો ખૂબ જ ગંભીર રીતે અસર કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને તીવ્ર ગરમી, સૂકા પીડા અને અન્ય અનેક કલીમેટ જોખમો કારણે દેશના બાળકોની તબક્કાવાર સંવેદનશીલતા વધી રહી છે. આ સંજોગોમાં ભારતનું સ્થાન દુનિયાના કેટલાક સૌથી વધુ જોખમી પ્રદેશોમાં છે.
અહેવાલ અનુસાર, તીવ્ર ગરમીના કારણે બાળસ્વાસ્થ્ય અને શિક્ષણ પર વિપરીત અસર થઈ રહી છે. વધુ ગરમી, પાણીની અછત અને ખોરાકમાં ઓછું પોષણ બાળકોને સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે સૌપ્રથમ અવરોધરૂપ બની રહ્યા છે. UNICEFએ જણાવ્યું છે કે, આ જોખમ વધુ પડતી ગરમી અને દૂષિત ઇકોસિસ્ટમના કારણે વધતું જઈ રહ્યું છે, જેમાં ખાસ કરીને બાળકો સૌથી વધુ પ્રભાવિત બનતા હોય છે.
સૂકા, જાનવરો અને ફસલો પર અસર સાથે, બાળકોના જીવનના દરેક પાસાં પર અસર પડે છે. આ અભ્યાસ દર્શાવે છે કે શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓમાં ખેંચાણ, આરોગ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ અને માનસિક સ્વાસ્થ્યના પડકારો વધી રહ્યા છે. UNICEFએ વર્તમાન પર્યાવરણ નિષ્ક્રિયતામાં સુધારા લાવવાના મહત્ત્વ પૂરાવ્યા છે, જેથી આ ભવિષ્યની પેઢી માટે સુરક્ષિત પ્રકૃતિ મળી શકે.
વિશેષજ્ઞોનું કહેવું છે કે ભારતીય સરકાર અને સામાજિક સંસ્થાઓ માટે આ પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક છે અને તે માટે તાત્કાલિક પગલાં આવશ્યક છે. ગરમી અને સપ્લાયની સમસ્યાને પહોંચી વળવા માટે વિશાળ અને દ્રષ્ટિભર્યા કાર્યક્રમો અભિવ્યક્ત કરવાના હોય તેવા સૂચનો આપવામાં આવ્યા છે. જેના માધ્યમેથી બાળકોના જીવન અને સ્વાસ્થ્યના આધારે મુશ્કેલીઓ દૂર કરી શકાય.
UNICEFનો આ રિપોર્ટ માત્ર સંસ્મરણ કરવા માટે નહીં પરંતુ એક સંદેશ છે કે બાળકોના આવનારા નાગરિક જીવનને બીજો અવરોધ ન બનાવાય. સૌ સાથે સંકલિત પ્રયત્નો કરીને જ આ સંકટનો સામે સફળતાપૂર્વક સામનો કરી શકાય. પ્રથમ પગલું જીવંત હવામાં તથા સંતુષ્ટાયક જીવન માટેની શરતો વધારે સારી બનાવવાની છે, જેના માટે સરકાર, નાગરિકો અને સંસ્થાઓએ સહયોગ આપવો ખૂબ જરૂરી છે.
