જાપાનની સંસદનો ઐતિહાસિક નિર્ણય, હવે માત્ર પુરુષ વારસદારો જ બની શકશે સમ્રાટ; શાહી પરિવારના કાયદામાં મોટો સુધારો

ટોક્યો, જાપાન

જાપાનની સંસદે શાહી પરિવાર સાથે જોડાયેલા 19મી સદીના કાયદામાં મહત્વપૂર્ણ સુધારાને મંજૂરી આપી છે. આ સુધારા હેઠળ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે હવે દેશમાં માત્ર પુરુષ વારસદારો જ સમ્રાટ બની શકશે. સંસદના આ નિર્ણયને જાપાનની પરંપરાગત રાજાશાહી વ્યવસ્થાને જાળવી રાખવા તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, આ સાથે શાહી પરિવારના ભવિષ્ય અને ઉત્તરાધિકાર વ્યવસ્થા અંગે નવી ચિંતાઓ પણ સામે આવી છે.

સુધારેલા કાયદા મુજબ સમ્રાટનું પદ માત્ર પુરુષ વંશના વારસદારો માટે જ અનામત રહેશે. સરકારે ભવિષ્યમાં ઉત્તરાધિકાર સંબંધિત સંભવિત પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલાક વધારાના પ્રાવધાનો પણ ઉમેર્યા છે. તેમાં દૂરના પુરુષ સંબંધીઓને શાહી પરિવારમાં દત્તક લેવાની મંજૂરી તેમજ રાજકુમારીઓને સામાન્ય નાગરિક સાથે લગ્ન કર્યા બાદ પણ તેમનો શાહી દરજ્જો જાળવી રાખવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે.

વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી જાપાનનો શાહી પરિવાર સતત નાનો થતો જઈ રહ્યો છે. લગ્ન બાદ મહિલા સભ્યો સામાન્ય નાગરિકનો દરજ્જો પ્રાપ્ત કરે છે, જેના કારણે શાહી પરિવારના સભ્યોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે. બીજી તરફ, સમ્રાટના ઉત્તરાધિકાર માટે પાત્ર પુરુષ સભ્યોની સંખ્યા પહેલેથી જ મર્યાદિત છે. તેથી ભવિષ્યમાં ઉત્તરાધિકારને લઈને સંકટ ઊભું થવાની આશંકા લાંબા સમયથી વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી હતી.

જાપાનમાં મહિલાઓને સમ્રાટ બનવાની મંજૂરી આપવાનો મુદ્દો પણ ઘણા વર્ષોથી ચર્ચામાં રહ્યો છે. અનેક રાજકીય પક્ષો, શિક્ષણવિદો અને સામાજિક સંગઠનોએ સમયાનુસાર ઉત્તરાધિકાર કાયદામાં ફેરફાર કરવાની માંગ કરી હતી. તેમનું માનવું હતું કે મહિલાઓને પણ સમાન તક મળવી જોઈએ. તેમ છતાં, સંસદે પરંપરાગત વ્યવસ્થા યથાવત રાખવાનો નિર્ણય લઈને માત્ર પુરુષ વારસદારોને જ સમ્રાટ બનવાનો અધિકાર આપ્યો છે.

રાજકીય વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ, સરકારે આ સુધારા દ્વારા એક તરફ ઐતિહાસિક પરંપરાઓનું સંરક્ષણ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, તો બીજી તરફ શાહી પરિવારની સતતતા જળવાઈ રહે તે માટે વ્યવહારુ ઉકેલો પણ ઉમેર્યા છે. દૂરના પુરુષ સંબંધીઓને દત્તક લેવાની જોગવાઈ અને રાજકુમારીઓના શાહી દરજ્જાને યથાવત રાખવાના પ્રાવધાનો ભવિષ્યમાં શાહી પરિવારનું કદ સ્થિર રાખવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.

જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આગામી વર્ષોમાં યોગ્ય પુરુષ વારસદારોની સંખ્યા વધુ ઘટશે, તો જાપાનને ઉત્તરાધિકાર કાયદામાં વધુ વ્યાપક સુધારા અંગે ફરીથી વિચારવું પડી શકે છે. હાલ માટે સંસદના આ નિર્ણયે દેશ અને વિશ્વભરમાં શાહી પરિવારની વ્યવસ્થા અને ઉત્તરાધિકાર નીતિને લઈને નવી ચર્ચાને જન્મ આપ્યો છે.