ચેન્નઈ, તમિલનાડુ
કેન્દ્ર સરકારના પ્રસ્તાવિત પરિસીમન (Delimitation) બિલને લઈને રાજકીય માહોલમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. અત્યાર સુધી આ મુદ્દે કેન્દ્ર સરકારનો વિરોધ કરતી **દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ (DMK)**એ હવે પોતાના વલણમાં નરમાઈના સંકેતો આપ્યા છે. આ પહેલાં **રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (શરદ પવાર જૂથ)**એ પણ સરકારના પ્રસ્તાવ પર સકારાત્મક પ્રતિસાદ આપ્યો હતો. જેના કારણે **રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક ગઠબંધન (NDA)**ને સંસદમાં સંવિધાન સુધારા બિલ પસાર કરાવવા માટે જરૂરી સમર્થન મળવાની શક્યતા વધુ મજબૂત બની રહી છે.
લોકસભામાં 22 સાંસદ ધરાવતી DMKએ જણાવ્યું છે કે જો કેન્દ્ર સરકાર સ્પષ્ટ ખાતરી આપે કે પરિસીમન બાદ તમિલનાડુ અને અન્ય દક્ષિણ ભારતીય રાજ્યોના હિતોને કોઈ નુકસાન નહીં થાય, તો પાર્ટી આ મુદ્દે સરકાર સાથે ચર્ચા કરવા તૈયાર છે. ઉપરાંત DMKએ માંગ કરી છે કે પરિસીમન અમલમાં મૂકતા પહેલાં તમામ રાજ્યોને મળનારી લોકસભા બેઠકોનો હિસ્સો સ્પષ્ટપણે નક્કી કરવામાં આવે, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ વિવાદ ઊભો ન થાય.
હકીકતમાં દક્ષિણ ભારતના અનેક રાજ્યોની ચિંતા એ રહી છે કે તેમણે વર્ષો સુધી વસ્તી નિયંત્રણની નીતિ સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકી છે. જો ભવિષ્યમાં માત્ર વસ્તીના આધારે લોકસભા બેઠકોનું પુનર્નિર્ધારણ કરવામાં આવશે, તો આ રાજ્યોની સંસદીય બેઠકોમાં પ્રમાણમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, જ્યારે વધુ વસ્તી ધરાવતા રાજ્યોને તેનો લાભ મળી શકે છે. આ કારણે દક્ષિણ ભારતની રાજકીય પાર્ટીઓ લાંબા સમયથી આ મુદ્દે પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરતી આવી છે.
આ પહેલાં શરદ પવારના નેતૃત્વ હેઠળની NCPએ પણ સરકાર સમક્ષ એક સૂચન રજૂ કર્યું હતું. પાર્ટીનું કહેવું છે કે જો લોકસભા બેઠકોની સંખ્યામાં વધારો કરવામાં આવે, તો તમામ રાજ્યોની બેઠકોમાં લગભગ 50 ટકા જેટલો સમાન વધારો થવો જોઈએ. આમ કરવાથી કોઈપણ રાજ્યનું હાલનું પ્રતિનિધિત્વ પ્રભાવિત નહીં થાય અને પ્રાદેશિક સંતુલન પણ જળવાઈ રહેશે.
કેન્દ્ર સરકાર 2029થી મહિલા અનામત કાયદો અમલમાં મૂકવા તેમજ લોકસભા બેઠકોના પુનર્ગઠન માટે સંવિધાન સુધારા બિલ લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. સંવિધાનમાં સુધારો કરવા માટે સંસદના બંને ગૃહોમાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતી જરૂરી હોવાથી સરકાર વિરોધ પક્ષના સહયોગને પણ મહત્વપૂર્ણ માની રહી છે.
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે DMK અને NCPના નરમ વલણથી સરકાર માટે સંભાવનાઓ ચોક્કસ વધી છે, પરંતુ અંતિમ સહમતી હજુ પણ અનેક શરતો પર નિર્ભર રહેશે. જો કેન્દ્ર સરકાર દક્ષિણ ભારતના રાજ્યોના પ્રતિનિધિત્વ અને બેઠકોના વહેંચાણ અંગે સ્પષ્ટ રોડમેપ રજૂ કરશે, તો વિરોધ પક્ષના કેટલાક પક્ષોનું સમર્થન મળી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં આવનાર સંસદ સત્રમાં પરિસીમન બિલ દેશની રાજનીતિનો સૌથી વધુ ચર્ચાસ્પદ વિષય બની શકે છે.
