હવામાન અપડેટ: નવતપા દરમિયાન બદલાયો હવામાનનો મિજાજ, વરસાદ-આંધીથી રાહત; દિલ્હીથી કેરળ સુધી એલર્ટ જાહેર

નવી દિલ્હી: દેશભરમાં નવતપા દરમિયાન પડી રહેલી પ્રચંડ ગરમી વચ્ચે હવામાનમાં અચાનક મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. ઉત્તરથી દક્ષિણ અને પૂર્વથી પશ્ચિમ સુધી અનેક રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, તેજ પવન અને ગાજવીજની પ્રવૃત્તિઓ નોંધાઈ રહી છે. દિલ્હી-એનસીઆર, મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન, બિહાર, ઓડિશા અને કેરળ સહિત અનેક વિસ્તારોમાં બદલાયેલા હવામાને લોકોને તાપથી રાહત આપી છે. India Meteorological Department (IMD) એ આગામી દિવસોમાં અનેક વિસ્તારો માટે ભારે વરસાદ, તેજ પવન અને વીજળી પડવાની ચેતવણી જાહેર કરી છે. સાથે જ દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાની ગતિ પણ તેજ બની છે, જેના કારણે હવામાનમાં સતત ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે.
દિલ્હી-એનસીઆરમાં આંધી અને વરસાદની અસર
રાષ્ટ્રીય રાજધાની વિસ્તારમાં શનિવારે દિવસભર તીવ્ર ગરમી અને ભેજનું પ્રમાણ ઊંચું રહ્યું, પરંતુ સાંજ પડતા જ હવામાનમાં અચાનક બદલાવ આવ્યો. આકાશમાં ઘેરા વાદળો છવાઈ ગયા અને અનેક વિસ્તારોમાં ધૂળભરી આંધી બાદ ભારે વરસાદ શરૂ થયો. દિલ્હી, નોઈડા, ગાઝિયાબાદ, ગુરુગ્રામ અને ફરીદાબાદમાં થયેલા વરસાદથી લોકોને ગરમીમાંથી રાહત મળી.
ગુરુગ્રામમાં પવનની ઝડપ લગભગ 80 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી હતી. અનેક સ્થળોએ વૃક્ષો ધરાશાયી થવા અને ટ્રાફિક પ્રભાવિત થવાની ઘટનાઓ પણ સામે આવી છે. હવામાન વિભાગે દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારો માટે યેલો એલર્ટ જાહેર કર્યો છે. વિભાગના જણાવ્યા મુજબ આગામી ચારથી પાંચ દિવસ સુધી તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઓછું રહી શકે છે.
મધ્ય પ્રદેશમાં તાપમાનમાં મોટો ઘટાડો
મધ્ય પ્રદેશમાં પ્રી-મોન્સૂન પ્રવૃત્તિઓએ હવામાનનું ચિત્ર સંપૂર્ણપણે બદલી નાખ્યું છે. સેહોર જિલ્લામાં થોડા દિવસો પહેલાં તાપમાન 45થી 46 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું હતું, પરંતુ વરસાદ અને તેજ પવન બાદ તેમાં 10થી 12 ડિગ્રી સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
ભોપાલ, ઇન્દોર, ઉજ્જૈન અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ વરસાદ અને વાદળછાયા વાતાવરણ જોવા મળ્યું છે. હવામાન નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં આગામી દિવસોમાં પણ આવી પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રહી શકે છે.
રાજસ્થાનમાં ધૂળભરી આંધી અને વરસાદની શક્યતા
રાજસ્થાનમાં નવતપા દરમિયાન ગરમી ચરમસીમાએ હતી, પરંતુ હવે હવામાનમાં ફેરફારના સંકેતો મળી રહ્યા છે. હવામાન વિભાગે પશ્ચિમ અને પૂર્વ રાજસ્થાનના અનેક જિલ્લાઓમાં ધૂળભરી આંધી અને તેજ પવનની ચેતવણી આપી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદની પણ શક્યતા છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર પશ્ચિમી વિક્ષોભના પ્રભાવને કારણે રાજ્યમાં આ બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. આગામી દિવસોમાં તાપમાનમાં વધુ ઘટાડો નોંધાઈ શકે છે.
કેરળમાં ચોમાસા પૂર્વેનો વરસાદ પડકારરૂપ
દક્ષિણ ભારતના કેરળ રાજ્યમાં ચોમાસું સત્તાવાર રીતે પહોંચે તે પહેલાં જ ભારે વરસાદ શરૂ થઈ ગયો છે. તિરુવનંતપુરમ અને અન્ય જિલ્લાઓમાં પાણી ભરાવા, વૃક્ષો પડવા અને વીજ પુરવઠો ખોરવાવાની ઘટનાઓ સામે આવી છે.
હવામાન વિભાગે અનેક જિલ્લાઓ માટે ઓરેન્જ અને યેલો એલર્ટ જાહેર કર્યા છે. રાહત શિબિરો, આરોગ્ય સુવિધાઓ અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન તંત્રને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી રહ્યું છે.
દક્ષિણ ભારતના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ સક્રિય હવામાન
કેરળ ઉપરાંત તમિલનાડુ, કર્ણાટક, તેલંગાણા, આંધ્ર પ્રદેશ અને પુડુચેરીમાં પણ વરસાદ અને તેજ પવનની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. અનેક વિસ્તારોમાં વીજળી પડવાની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને લોકોને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
કેટલાક વિસ્તારોમાં હજુ પણ હીટવેવનો પ્રભાવ
દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હવામાનથી રાહત મળી હોવા છતાં વિદર્ભ, છત્તીસગઢ અને તેલંગાણાના કેટલાક વિસ્તારોમાં હજુ પણ ગરમીની લહેર યથાવત છે. અહીં તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ છે અને લોકોને ગરમ પવનોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
હવામાન વિભાગે લોકોને બપોરના સમયે બહાર ન નીકળવા અને પૂરતું પાણી પીવાની સલાહ આપી છે.
ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં પણ બદલાશે હવામાન
ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને કોંકણ વિસ્તારમાં પણ વરસાદ અને ગાજવીજની પ્રવૃત્તિઓ વધવાની સંભાવના છે. મુંબઈ અને આસપાસના તટીય વિસ્તારોમાં વાદળછાયું વાતાવરણ અને હળવા વરસાદના સંકેતો આપવામાં આવ્યા છે.
વધતી ભેજને કારણે તાપમાનમાં થોડો ઘટાડો થઈ શકે છે, જેનાથી લોકોને ગરમીમાંથી રાહત મળશે.
ચોમાસાની પ્રગતિથી વધી આશા
IMDના જણાવ્યા અનુસાર દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું સતત આગળ વધી રહ્યું છે. ચોમાસું અરબી સમુદ્ર, બંગાળની ખાડી અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના કેટલાક વિસ્તારો સુધી પહોંચી ગયું છે. આગામી ચારથી પાંચ દિવસમાં તેના કેરળ, તમિલનાડુ, કર્ણાટક અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના અન્ય વિસ્તારોમાં ઝડપથી આગળ વધવાની શક્યતા છે.
હવામાન નિષ્ણાતો માને છે કે ચોમાસાની સક્રિયતા વધતા દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં વરસાદની પ્રવૃત્તિઓ વધુ તેજ બની શકે છે, જેનાથી કૃષિ ક્ષેત્રને પણ લાભ થવાની આશા છે.
ખેડૂતો અને નાગરિકો માટે મહત્વની સલાહ
હવામાન વિભાગે ખરાબ હવામાન દરમિયાન લોકોને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી છે. તેજ પવન, વીજળી અને ભારે વરસાદ દરમિયાન સુરક્ષિત સ્થળે રહેવા તેમજ બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.
ખેડૂતોને ખેતરોમાં પાણીની યોગ્ય નિકાસ વ્યવસ્થા રાખવા અને પાકને કરા તથા તેજ પવનથી બચાવવા જરૂરી પગલાં લેવા સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. માછીમારોને અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડીના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં હાલ સમુદ્રમાં ન જવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
આગામી દિવસોમાં હવામાનમાં રહેશે સતત ફેરફાર
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ આગામી દિવસોમાં દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં હવામાન ઝડપથી બદલાતું રહેશે. ક્યાંક વરસાદ અને આંધીનો પ્રભાવ રહેશે તો ક્યાંક ગરમીનું પ્રભુત્વ ચાલુ રહી શકે છે. પશ્ચિમી વિક્ષોભ અને ચોમાસાની પ્રવૃત્તિઓના સંયુક્ત પ્રભાવથી હવામાનમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળશે.
નવતપા દરમિયાન હવામાનમાં આવેલા આ મોટા બદલાવે લોકોને રાહત આપી છે, પરંતુ સાથે જ વહીવટી તંત્ર, ખેડૂતો અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન એજન્સીઓની જવાબદારીઓ પણ વધારી દીધી છે. હાલમાં સમગ્ર દેશની નજર ચોમાસાની આગામી ગતિ અને હવામાન વિભાગના તાજા અનુમાન પર ટકી છે.


