અલીગઢ: ઉત્તર પ્રદેશનો અલીગઢ ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ કોરિડોર હવે દેશના રક્ષા ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં ઝડપથી પોતાની ઓળખ બનાવી રહ્યો છે. બેંગલુરુ સ્થિત અગ્રણી રક્ષા સંશોધન અને ટેક્નોલોજી કંપની New Space Research and Technologies (NRT) એ અહીં સોલર પાવર્ડ ડ્રોન અને માનવરહિત વિમાન (UAV) ઉત્પાદન એકમ સ્થાપવા માટે મોટું પગલું ભર્યું છે. કંપનીને Uttar Pradesh Expressways Industrial Development Authority (યુપીડા) દ્વારા 3.5 એકર જમીન ફાળવવામાં આવી છે અને ફેક્ટરીના નિર્માણનું કામ પણ શરૂ થઈ ગયું છે. રક્ષા મંત્રાલય તરફથી સોલર પાવર્ડ UAVની સપ્લાયનો ઓર્ડર મળ્યા બાદ આ પ્રોજેક્ટને વિશેષ મહત્વ પ્રાપ્ત થયું છે.
Narendra Modiના આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન અને સ્વદેશી રક્ષા ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપતી નીતિઓ હેઠળ વિકસાવવામાં આવી રહેલા ડિફેન્સ કોરિડોરમાં આ રોકાણને મોટી સિદ્ધિ માનવામાં આવી રહી છે. લાંબા સમયથી તાળા અને હાર્ડવેર ઉદ્યોગ માટે જાણીતા અલીગઢ હવે અત્યાધુનિક રક્ષા ટેક્નોલોજી અને સૈન્ય સાધનોના ઉત્પાદન કેન્દ્ર તરીકે વિકસવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. NRTની આ યોજના દ્વારા વિસ્તારમાં રોજગારીની નવી તકો ઊભી થશે અને સ્થાનિક ઉદ્યોગોને પણ મોટો લાભ મળશે તેવી આશા છે.
રક્ષા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આધુનિક યુદ્ધ અને સુરક્ષા અભિયાનોમાં ડ્રોન ટેક્નોલોજીનું મહત્વ સતત વધી રહ્યું છે. સરહદી દેખરેખ, ગુપ્તચર માહિતી એકત્ર કરવી, આતંકવાદ વિરોધી કાર્યવાહી, સૈન્ય ઓપરેશન્સ અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન જેવા ક્ષેત્રોમાં UAVનો ઉપયોગ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. આવા સમયમાં ભારતમાં અદ્યતન ડ્રોન ઉત્પાદન ક્ષમતાનો વિકાસ વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. અલીગઢમાં સ્થાપિત થનારી આ યુનિટ દેશની રક્ષા જરૂરિયાતો પૂરી કરવાની સાથે ભવિષ્યમાં નિકાસની તકો પણ ઊભી કરી શકે છે.
આ પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી વિશેષતા સોલર પાવર્ડ ડ્રોન છે. આ ડ્રોનની બેટરીઓ સૂર્યપ્રકાશથી ચાર્જ થાય છે, જેના કારણે તેઓ લાંબા સમય સુધી ઉડાન ભરી શકે છે અને સતત દેખરેખના મિશન હાથ ધરી શકે છે. પરંપરાગત ડ્રોનની સરખામણીએ તેમની કાર્યક્ષમતા વધુ હોય છે અને દુર્ગમ વિસ્તારોમાં પણ અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરી શકાય છે. રક્ષા મંત્રાલય દ્વારા આવા UAVની ખરીદી માટે ઓર્ડર આપવામાં આવવો આ ટેક્નોલોજીની વધતી ઉપયોગિતાનો સંકેત છે.
અલીગઢ ડિફેન્સ કોરિડોરમાં અત્યાર સુધી ઘણા રોકાણ પ્રસ્તાવો આવ્યા છે, પરંતુ હવે કંપનીઓ દ્વારા વાસ્તવિક ઉત્પાદન એકમોનું નિર્માણ શરૂ થતાં આ પ્રોજેક્ટને નવી ગતિ મળી રહી છે. NRTની ફેક્ટરીની સ્થાપનાથી અન્ય કંપનીઓને પણ રોકાણ માટે પ્રોત્સાહન મળશે. પરિણામે કોરિડોરમાં ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ વધશે અને રક્ષા ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલ મજબૂત ઔદ્યોગિક નેટવર્ક વિકસશે.
આ રોકાણનો સકારાત્મક પ્રભાવ સ્થાનિક ઉદ્યોગો પર પણ પડશે. ડ્રોન ઉત્પાદન માટે ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકો, સેન્સર્સ, પ્રિસિઝન એન્જિનિયરિંગ, મેટલ ફેબ્રિકેશન અને વિવિધ ટેક્નિકલ સાધનોની જરૂર પડે છે. તેના કારણે અલીગઢ અને આસપાસના ઉદ્યોગોને રક્ષા ક્ષેત્રની સપ્લાય ચેઇનમાં જોડાવાની તક મળશે. સ્થાનિક ઉદ્યોગસાહસિકો માટે નવા વ્યવસાયિક અવસર ઊભા થશે અને નાના તેમજ મધ્યમ ઉદ્યોગોને પણ લાભ મળશે.
રોજગારી સર્જનને લઈને પણ વિસ્તારમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. એન્જિનિયરિંગ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ડિઝાઇન, ઉત્પાદન અને ટેક્નિકલ સેવાઓ સાથે જોડાયેલા યુવાનો માટે નવી નોકરીઓ ઉપલબ્ધ થશે. સાથે સાથે સ્થાનિક સ્તરે કૌશલ્ય વિકાસને પણ પ્રોત્સાહન મળશે, જેના કારણે વિસ્તારની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો થવાની સંભાવના છે.
ડિફેન્સ કોરિડોરની સફળતામાં અલીગઢની ઉત્તમ કનેક્ટિવિટી પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે. વિકસિત માર્ગ નેટવર્ક, ઔદ્યોગિક માળખાગત સુવિધાઓ અને નજીકના ભવિષ્યમાં શરૂ થનારા Noida International Airport (જેવર એરપોર્ટ) રોકાણકારોને આકર્ષી રહ્યા છે. Dhanjeet Wadhwaના જણાવ્યા મુજબ અલીગઢ નોડ રોકાણ અને રક્ષા ઉદ્યોગો માટે અત્યંત અનુકૂળ સ્થળ બની ગયું છે. તેમનું માનવું છે કે જેવર એરપોર્ટ શરૂ થયા બાદ અહીં ઔદ્યોગિક વિકાસ વધુ ઝડપથી આગળ વધશે.
યુપીડાના સંકલનકર્તા Sanjay Singhએ જણાવ્યું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીનું આત્મનિર્ભર ભારતનું સ્વપ્ન હવે જમીન પર સાકાર થતું જોવા મળી રહ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું કે બેંગલુરુની કંપની દ્વારા સોલર ડ્રોન ઉત્પાદન એકમ સ્થાપવાનું કાર્ય શરૂ થઈ ગયું છે અને આ પ્રોજેક્ટ અલીગઢ ડિફેન્સ કોરિડોરના વિકાસમાં માઈલસ્ટોન સાબિત થશે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે સોલર ડ્રોનની બેટરીઓ સૂર્ય ઊર્જાથી ચાર્જ થશે, જેના કારણે તેમની કાર્યક્ષમતા અને ઉપયોગિતા બંનેમાં વધારો થશે.
અલીગઢ ડિફેન્સ કોરિડોરમાં સોલર ડ્રોન ઉત્પાદન એકમની સ્થાપના માત્ર એક ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ નથી, પરંતુ ઉત્તર પ્રદેશ અને સમગ્ર દેશના રક્ષા ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે. આ પ્રોજેક્ટ રક્ષા ઉત્પાદન, ટેક્નોલોજીકલ નવીનતા, રોજગારી અને રોકાણને નવી ગતિ આપશે. સાથે જ ભારતને રક્ષા ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનાવવાના અને વૈશ્વિક રક્ષા બજારમાં તેની સ્થિતિ વધુ મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસોમાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપશે.
