43 વર્ષ જૂની તે કલ્ટ ફિલ્મ જેને જોઈને આખો દેશ રડી પડ્યો હતો, માતા-પિતા બાળકોને સંપત્તિ આપતા પણ વિચારવા લાગ્યા હતા

નવી દિલ્હી: ભારતીય સિનેમામાં કેટલીક ફિલ્મો માત્ર મનોરંજન નથી હોતી, પરંતુ સમાજની વિચારધારા અને ભાવનાઓને ઊંડે સુધી અસર કરે છે. લગભગ 43 વર્ષ પહેલા રિલીઝ થયેલી આવી જ એક ફિલ્મે દર્શકોને હચમચાવી દીધા હતા. ફિલ્મ જોઈને ઘણા લોકો સિનેમા હોલમાંથી આંખોમાં આંસુ સાથે બહાર નીકળ્યા હતા, જ્યારે કેટલાક પરિવારોમાં તેનો એટલો ઊંડો પ્રભાવ પડ્યો કે માતા-પિતાએ સંપત્તિ અને ઘરનાં અધિકાર અંગે ફરીથી વિચારવાનું શરૂ કર્યું હતું.

આ ફિલ્મ હતી સુપરસ્ટાર Rajesh Khannaની યાદગાર પારિવારિક ડ્રામા ફિલ્મ ‘અવતાર’ (Avtaar). તેમાં તેમણે એક એવા વૃદ્ધ પિતાનો અભિનય કર્યો હતો જેને તેના જ સંતાનો ઘરેથી બહાર કાઢી મૂકે છે. તેમની સાથે Shabana Azmiએ પત્નીનો અભિનય કર્યો હતો. ફિલ્મનું દિગ્દર્શન Mohan Kumarએ કર્યું હતું.

ભાવનાત્મક કહાની જેને સમાજને હચમચાવી દીધો

ફિલ્મની કહાની અવતાર કિશન અને તેમની પત્ની રાધા આસપાસ ફરે છે. બંનેએ ભારે સંઘર્ષ કરીને પોતાના બાળકોને ઉછેર્યા હોય છે, પરંતુ મોટા થયા બાદ એ જ બાળકો તેમને ઘરેથી કાઢી મૂકે છે. વૃદ્ધાવસ્થામાં એકલા અને નિરાધાર બનેલા દંપતિની સ્થિતિ અને તેમના આત્મસન્માન માટેની લડત દર્શકોને ઊંડે સુધી સ્પર્શી ગઈ હતી.

રાજેશ ખન્નાના શક્તિશાળી અભિનયે ફિલ્મને વધુ અસરકારક બનાવી. ઘણા દ્રશ્યોમાં તેમની આંખોમાંથી વહેતા આંસુઓએ દર્શકોને ભાવુક કરી દીધા હતા અને થિયેટરમાં બેઠેલા લોકો પોતાને રોકી શક્યા નહોતા.

સમાજ પર પડેલો ઊંડો પ્રભાવ

‘અવતાર’ માત્ર ફિલ્મ રહી નહોતી, પરંતુ તે સમયની એક મોટી સામાજિક ચર્ચા બની ગઈ હતી. કહેવાય છે કે ફિલ્મ જોયા બાદ ઘણા વૃદ્ધ દંપતિઓએ પોતાના સંતાનોના નામે સંપત્તિ ટ્રાન્સફર કરવાની બાબતે ફરી વિચાર કર્યો હતો. કેટલાક સ્થળોએ તો લોકો પોતાના ઘરનાં કાગળો પાછા પોતાના નામે કરાવવા લાગ્યા હતા, કારણ કે તેમને ડર હતો કે ક્યાંક તેમની સાથે પણ આવી સ્થિતિ ન આવી જાય.

આ ફિલ્મે પરિવાર, જવાબદારી અને વૃદ્ધોના સન્માન જેવા મુદ્દાઓને સમાજ સામે મજબૂતીથી રજૂ કર્યા અને નવી ચર્ચાનો આરંભ કર્યો.

રાજેશ ખન્નાના કરિયરનો મહત્વપૂર્ણ પડાવ

જ્યારે Rajesh Khannaનો કરિયર ધીમો પડી રહ્યો હતો, ત્યારે ‘અવતાર’ તેમના માટે મોટી સફળતા સાબિત થઈ. આ ફિલ્મે તેમને ફરીથી દર્શકો વચ્ચે ભાવનાત્મક અને શક્તિશાળી અભિનેતા તરીકે સ્થાપિત કર્યા. તેમનો આ રોલ આજે પણ તેમના સૌથી યાદગાર પાત્રોમાં ગણાય છે.

આજે પણ એટલી જ પ્રાસંગિક કહાની

ચાર દાયકાથી વધુ સમય પસાર થયા છતાં ‘અવતાર’ની કહાની આજે પણ એટલી જ પ્રાસંગિક છે. બદલાતા સમય સાથે પણ આ ફિલ્મ પરિવારના સંબંધો અને વૃદ્ધોના સન્માન જેવા મુદ્દાઓ પર પ્રશ્ન ઉઠાવે છે અને દર્શકોને વિચારવા મજબૂર કરે છે.

નિષ્કર્ષ

‘અવતાર’ માત્ર એક ફિલ્મ નહોતી, પરંતુ એક ભાવનાત્મક અનુભવ હતો જેણે ભારતીય સિનેમામાં ઊંડો પ્રભાવ છોડી દીધો. તેણે દર્શકોને રડાવ્યા જ નહીં, પરંતુ સમાજને સંબંધો અને જવાબદારીઓ વિશે વિચારવા પણ મજબૂર કર્યું. આ જ કારણ છે કે આ ફિલ્મ આજે પણ એક કલ્ટ ક્લાસિક તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે.