અમદાવાદ: આજના યુગમાં શારીરિક તંદુરસ્તી અને ફિટનેસ માત્ર રોગપ્રતિકારક હમણાં માટે નહીં પરંતુ કલાત્મક ક્ષેત્રો જેવા કે શાસ્ત્રીય નૃત્ય માટે પણ અત્યંત જરૂરી બની ગઈ છે. ત્રણ યુવા નૃત્યકારોએ શાસ્ત્રીય નૃત્યની ફિઝિકલ કોર અને તેની ભાવનાત્મક અભિવ્યક્તિ કેવી રીતે નવા આયામ આપે છે તે અંગે પોતાની અનુભવો શેર કર્યા છે.
પ્રતિગા પટેલ, ૨૩ વર્ષની નૃત્યાંગના, કહે છે કે “નૃત્ય જ્યાં માનસિક સાથે શારીરિક તાલમેળ માગે છે ત્યાં યોગ અને નિયમિત વ્યાયામ શારીરિક શક્તિ અને ધૈર્ય વધારવામાં મદદ કરે છે.” તેમની માવજત મુજબ, યોગા આવરણ, શ્વાસ નિયંત્રણ, અને લવચીકતા માટે સલાહકાર સાબિત થઇ છે, જે શાસ્ત્રીય નૃત્યના તટસ્થ પગથિયાંમાં શારીરિક ઊર્જાનું મહત્ત્વ દર્શાવે છે.
આમ જ, ૨૧ વર્ષીય હેમાં શ્રીવાસ્તવ, જે બટ બલેચબંધન અને તાળ સંયોજનમાં નિપુણ છે, તેઓ કહે છે કે “શારીરિક મજબૂતી મારા અભિનયનું આધાર છે. નૃત્ય દરમિયાન લાગતી તણાવ અને હદવિદાને દૂર કરવા યોગ મારા માટે એક આદર્શ સાધન બની ગયો છે.” હેમાંનાં અનુસાર નૃત્યકલા માત્ર પડદા ઉપર દેખાતો નૃત્ય નહી પરંતુ તેની દરેક આસન અને હળવણીના પાછળ કરેલી શારીરિક મહેનત છે.
ત્યાર બપોરે, નૃત્યશિક્ષક કે શૈક્ષણિક નૃત્યકાર રાજેશ પટેલ, ૨૭ વર્ષના, કહે છે કે “ભાવનાત્મક અભિવ્યક્તિ માટે નૃત્યમાં ફિટનેસ અને યોગ્યતા બહુ જરૂરી છે કેમ કે તે શારીરિક જીત અને આર્ટનું સમન્વય છે. નૃત્યકારને પોતાની શારીરિક ક્ષમતા તરીકે મન અને હૃદય પણ તૈયાર રાખવાનું હોય છે.” તેમની દ્રષ્ટિએ, યોગ માત્ર શરીર માટે નહીં પણ મનોવિજ્ઞાન માટે મહત્વનું સાધન બનાવાયું છે જેકલ્યાણકારી અભિનયમાં મદદ કરે છે.
વિજ્ઞાનીઓના આધારે, શારીરિક તંદુરસ્તી સુનિશ્ચિત કરવી નૃત્યમાં બહોળો ફાળો આપે છે. યોગ તથા નિયમિત ફિટનેસ નૃત્યકારના નૃત્ય પ્રદર્શનને સુઘડ બનાવવા અને ઇજાઓથી બચાવી શકે છે. સંસ્કૃતિને જીવંત રાખવાના આ યોગદાન સાથે યંગ ડાન્સર્સ તેમના કળાના ભાવજીવનમાં નવી તેજસ્વિતા અને પ્રેરણા લાવે છે.
આ રીતે, ક્લાસિકલ ડાન્સમાં ફિટનેસ અને યોગ તો માત્ર શારીરિક મજબૂતી જ નહીં, પરંતુ ભાવના અને અભિનય માટેનું કેન્દ્રબિંદુ છે, જે દ્રષ્ટાવ્ય વિચાર અને એકંદર નિષ્ઠા સાથે શાસ્ત્રીય નૃત્યને સ્વરૂપ આપે છે.
