કીવ, યુક્રેન

કીવ, યુક્રેન: રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં બુધવારે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. યુક્રેને રશિયાની સૌથી મોટી ઓનલાઈન રિટેલ કંપની **વાઇલ્ડબેરીઝ (Wildberries)**ના બે મુખ્ય લોજિસ્ટિક્સ ગોદામો પર ડ્રોન હુમલો કર્યો હોવાનો અહેવાલ છે. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર આ હુમલામાં 10 લોકો ઘાયલ થયા છે. બીજી તરફ કંપનીના વડા તાત્યાના કિમે જણાવ્યું છે કે હુમલામાં એક મહિલાનું મોત થયું છે અને ત્રણ અન્ય લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા છે. વિવિધ સ્ત્રોતોમાં જાનહાનિના આંકડાઓ અલગ-અલગ હોવાથી અંતિમ સત્તાવાર પુષ્ટિની રાહ જોવામાં આવી રહી છે.

મળતી માહિતી મુજબ યુક્રેની ડ્રોનોએ રશિયાના ક્રાસ્નોદાર અને નેવિનોમિસ્ક ખાતે આવેલા વાઇલ્ડબેરીઝના મોટા લોજિસ્ટિક્સ ગોદામોને નિશાન બનાવ્યા હતા. હુમલા બાદ બંને સ્થળોએ ભીષણ આગ ફાટી નીકળી હતી અને અનેક કિલોમીટર દૂર સુધી ઘાટા ધુમાડાના ગોટેગોટા જોવા મળ્યા હતા. સ્થાનિક વહીવટીતંત્રે તાત્કાલિક ફાયર બ્રિગેડ અને આપાતકાલીન બચાવ દળોને ઘટનાસ્થળે મોકલ્યા હતા. રાહત ટીમોએ કર્મચારીઓને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢ્યા અને કલાકો સુધી આગ પર કાબૂ મેળવવા માટે કામગીરી હાથ ધરી હતી. સુરક્ષા એજન્સીઓએ સમગ્ર વિસ્તારને સીલ કરીને તપાસ શરૂ કરી છે.

યુક્રેન લાંબા સમયથી દાવો કરતું આવ્યું છે કે વાઇલ્ડબેરીઝના કેટલાક લોજિસ્ટિક્સ કેન્દ્રોનો ઉપયોગ રશિયન સેનાને ડ્રોન સાધનો, ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમો અને અન્ય સૈન્ય સામગ્રીના સંગ્રહ તથા પુરવઠા માટે કરવામાં આવે છે. યુક્રેનના જણાવ્યા અનુસાર આવા કેન્દ્રો રશિયાની યુદ્ધ ક્ષમતા જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જોકે રશિયાએ આ તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે અને કંપનીએ પણ પોતાના ગોદામોનો સૈન્ય હેતુઓ માટે ઉપયોગ થતો હોવાનો ઇનકાર કર્યો છે.

આ હુમલો એવા સમયે થયો છે જ્યારે ચાર દિવસ પહેલાં પણ કંપનીના અન્ય બે સ્થળો પર થયેલા હુમલામાં આઠ લોકોના મોત થયા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. સતત થતા હુમલાઓને ધ્યાનમાં રાખીને રશિયાએ પોતાના વ્યૂહાત્મક ઔદ્યોગિક વિસ્તારો અને લોજિસ્ટિક્સ કેન્દ્રોની સુરક્ષા વધુ કડક બનાવી છે. તેમ છતાં યુક્રેને ફરી એકવાર ડ્રોન મારફતે મહત્વપૂર્ણ સ્થાપનાઓને નિશાન બનાવી છે.

આ દરમિયાન યુક્રેને દાવો કર્યો છે કે તેની નૌકાદળે છેલ્લા 48 કલાક દરમિયાન અઝોવ સમુદ્રમાં રશિયાના 13 માલવાહક જહાજોને નિશાન બનાવીને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. યુક્રેનના જણાવ્યા મુજબ આ જહાજોનો ઉપયોગ સૈન્ય પુરવઠા અને લોજિસ્ટિક્સ કામગીરી માટે કરવામાં આવતો હતો. જોકે રશિયાએ આ દાવા અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું નથી અને સ્વતંત્ર સ્ત્રોતો દ્વારા પણ તેની પુષ્ટિ થઈ શકી નથી.

બીજી તરફ રશિયાએ પૂર્વી યુક્રેનમાં પોતાની સૈન્ય કાર્યવાહી ચાલુ રાખતાં ખાર્કિવ અને ઝાપોરિઝ્ઝિયા વિસ્તારોના વધુ બે ગામો પર કબજો મેળવ્યાનો દાવો કર્યો છે. રશિયન સંરક્ષણ મંત્રાલયનું કહેવું છે કે આ વિસ્તારો પર નિયંત્રણ મેળવવાથી તેની વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ વધુ મજબૂત બની છે અને આગામી સૈન્ય અભિયાનમાં મદદ મળશે. જોકે યુક્રેને આ દાવાઓની પુષ્ટિ કરી નથી.

સંઘર્ષ વચ્ચે રશિયાએ ઉત્તર યુક્રેનના ચેર્નિહિવ વિસ્તારમાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ વીજ ઉત્પાદન કેન્દ્ર પર પણ હવાઈ હુમલો કર્યો હોવાનું યુક્રેનના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે. આ હુમલાથી વીજ ઉત્પાદન સુવિધાને ભારે નુકસાન થયું હોવાનું કહેવાય છે, જેના કારણે અંદાજે એક લાખ લોકો વીજ પુરવઠાથી વંચિત બન્યા છે. યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ વચ્ચે ઊર્જા વિભાગની ટીમો વીજ પુરવઠો ફરી શરૂ કરવા માટે સતત કામગીરી કરી રહી છે.

સૈન્ય નિષ્ણાતોના મતે વર્તમાન યુદ્ધમાં ડ્રોન ટેક્નોલોજી બંને દેશો માટે સૌથી અસરકારક હથિયારોમાંનું એક બની ગઈ છે. ઓછી કિંમત, લાંબા અંતર સુધી ચોક્કસ નિશાન સાધવાની ક્ષમતા અને ઝડપી કામગીરીને કારણે ડ્રોનનો ઉપયોગ સતત વધી રહ્યો છે. હવે માત્ર સૈન્ય મથકો જ નહીં, પરંતુ ઊર્જા સંયંત્રો, ગોદામો, રેલવે નેટવર્ક અને લોજિસ્ટિક્સ કેન્દ્રોને પણ નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેથી વિરોધી પક્ષની પુરવઠા વ્યવસ્થા નબળી પડે.

આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે યુદ્ધ હવે પરંપરાગત લડાઈથી આગળ વધી ટેક્નોલોજી અને આર્થિક માળખાને અસર કરનારા તબક્કામાં પ્રવેશી ગયું છે. સતત થતા ડ્રોન હુમલા, જવાબી હવાઈ કાર્યવાહી અને જમીની સંઘર્ષને કારણે બંને દેશોના નાગરિકો પણ વ્યાપક રીતે પ્રભાવિત થઈ રહ્યા છે. હાલ બંને દેશોના દાવાઓની સ્વતંત્ર પુષ્ટિની રાહ જોવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય તણાવ ઘટાડવા અને રાજદ્વારી ઉકેલ શોધવા અપીલ કરી રહ્યો છે, પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતા સંઘર્ષ ટૂંક સમયમાં શમશે તેવી શક્યતા ઓછી દેખાઈ રહી છે.