નેપાળની રાજનીતિમાં મોટો ભૂકંપ: નકલી ભૂટાની શરણાર્થી કૌભાંડમાં પૂર્વ ઉપપ્રધાન ટોપ બહાદુર રાયમાઝીને 4 વર્ષની જેલ
કાઠમંડુ, નેપાળ
નેપાળની રાજનીતિના સૌથી ચર્ચિત કેસોમાં સામેલ નકલી ભૂટાની શરણાર્થી કૌભાંડમાં કાઠમંડુ જિલ્લા અદાલતે મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. અદાલતે પૂર્વ ઉપપ્રધાન અને પૂર્વ ગૃહમંત્રી ટોપ બહાદુર રાયમાઝીને ચાર વર્ષની કેદની સજા ફટકારી છે. આ જ કેસમાં નેપાળના પૂર્વ ગૃહમંત્રી બાલ કૃષ્ણ ખાંડને બે વર્ષની જેલની સજા સંભળાવવામાં આવી છે. અદાલતે બંને નેતાઓ પર દંડ પણ ફટકાર્યો છે. આ ચુકાદાને નેપાળમાં ભ્રષ્ટાચાર અને સંગઠિત છેતરપિંડી સામેની મહત્વપૂર્ણ ન્યાયિક કાર્યવાહી તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
કાઠમંડુ જિલ્લા અદાલતના ન્યાયાધીશ તેજ બહાદુર ખડકાની એકલ બેન્ચે કેસની સુનાવણી બાદ કુલ 16 આરોપીઓને દોષિત જાહેર કર્યા, જ્યારે પૂરતા પુરાવાના અભાવે 7 આરોપીઓને નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા. અદાલતે ટોપ બહાદુર રાયમાઝી પર 40 હજાર નેપાળી રૂપિયા અને બાલ કૃષ્ણ ખાંડ પર 20 હજાર નેપાળી રૂપિયાનો દંડ પણ ફટકાર્યો છે.
આ કેસ એવા લોકો સાથે સંબંધિત છે, જેમણે નેપાળી નાગરિકોને ભૂટાની શરણાર્થી તરીકે રજૂ કરીને તેમને અમેરિકા સહિત અન્ય દેશોમાં પુનર્વસન અપાવવાનું લાલચ આપ્યું હતું. તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યું કે આરોપીઓએ નકલી દસ્તાવેજો તૈયાર કરીને લોકો પાસેથી લાખો રૂપિયા ઉઘરાવ્યા અને તેમને વિદેશ મોકલવાનું વચન આપ્યું હતું. બાદમાં આ સમગ્ર નેટવર્ક એક સંગઠિત છેતરપિંડી તરીકે બહાર આવ્યું.
અદાલતે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું કે આ કૌભાંડે માત્ર કાયદાનું ઉલ્લંઘન જ કર્યું નથી, પરંતુ નેપાળના નાગરિકોની પ્રતિષ્ઠા અને દેશની આંતરરાષ્ટ્રીય છબીને પણ નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. કોર્ટે આને ગંભીર ગુનો ગણાવી દોષિતોને સજા સંભળાવી છે.
આ કેસની શરૂઆત 24 મે, 2023ના રોજ થઈ હતી, જ્યારે 30 લોકો સામે જાલસાજી, છેતરપિંડી, સંગઠિત અપરાધ અને રાષ્ટ્રવિરોધી ગુનાઓ સંબંધિત કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. તપાસ દરમિયાન અનેક પ્રભાવશાળી રાજનેતાઓ અને પૂર્વ અધિકારીઓના નામ સામે આવ્યા હતા. ત્યારબાદ મે અને જુલાઈ 2024માં બે પૂરક ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેમાં નવા પુરાવા અને વધારાના આરોપો સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા.
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ ચુકાદો નેપાળની ન્યાયિક વ્યવસ્થા માટે એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન સાબિત થશે. તેમના મત અનુસાર, આ નિર્ણયથી સ્પષ્ટ સંદેશ ગયો છે કે કાયદા સમક્ષ કોઈપણ વ્યક્તિ, ભલે તે કેટલો પણ પ્રભાવશાળી કેમ ન હોય, જવાબદારીથી બચી શકશે નહીં. આવનારા સમયમાં આ ચુકાદાની નેપાળની રાજનીતિ અને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી અભિયાનો પર વ્યાપક અસર જોવા મળી શકે છે.
