‘ત્રીજી ભાષા છઠ્ઠા ધોરણથી શીખવવી વધુ યોગ્ય’, સુપ્રીમ કોર્ટની મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી; 9મા ધોરણથી અમલ અંગે ચિંતા વ્યક્ત
નવી દિલ્હી, ભારત
સુપ્રીમ કોર્ટે **કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (CBSE)**ના અભ્યાસક્રમમાં નવમા ધોરણથી ત્રીજી ભાષા અમલમાં મૂકવાના મુદ્દે મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરતાં જણાવ્યું છે કે આ વ્યવસ્થાની શરૂઆત છઠ્ઠા ધોરણથી કરવી વધુ યોગ્ય રહેશે. અદાલતે કહ્યું કે નવમું ધોરણ એ એવો તબક્કો છે જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ દસમી બોર્ડ પરીક્ષાની તૈયારી શરૂ કરી દે છે. આવી સ્થિતિમાં તેમના પર વધારાની ભાષાનો બોજ મૂકવો યોગ્ય ગણાવી શકાય નહીં.
આ ટિપ્પણી સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયમૂર્તિ જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્નાએ તમિલનાડુ સરકાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીની સુનાવણી દરમિયાન કરી હતી. આ અરજીમાં મદ્રાસ હાઈકોર્ટના તે આદેશને પડકારવામાં આવ્યો છે, જેમાં રાજ્ય સરકારને દરેક જિલ્લામાં **જવાહર નવોદય વિદ્યાલય (JNV)**ની સ્થાપના માટે જરૂરી મંજૂરી અને સહયોગ આપવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ નાગરત્નાએ જણાવ્યું કે જો વિદ્યાર્થીઓને ત્રીજી ભાષા શીખવવાનો હેતુ હોય, તો તેની શરૂઆત પ્રારંભિક ધોરણોથી જ થવી જોઈએ. તેમના મત અનુસાર, છઠ્ઠા ધોરણથી ભાષા શીખવાની શરૂઆત કરવાથી વિદ્યાર્થીઓને તેને ધીમે ધીમે સમજવા અને અપનાવવા માટે પૂરતો સમય મળશે. તેની સરખામણીએ, નવમા ધોરણમાં નવી ભાષા ઉમેરવાથી વિદ્યાર્થીઓ પર વધારાનો શૈક્ષણિક ભાર પડી શકે છે, કારણ કે તે સમયે તેઓ બોર્ડ પરીક્ષાની તૈયારીમાં વ્યસ્ત હોય છે.
કેસ દરમિયાન તમિલનાડુ સરકારે પોતાની બે-ભાષા નીતિનું સમર્થન કરતાં જણાવ્યું કે રાજ્ય લાંબા સમયથી હિન્દી સહિતના ત્રિ-ભાષા સૂત્રનો વિરોધ કરતું આવ્યું છે. રાજ્ય સરકારનું કહેવું છે કે જવાહર નવોદય વિદ્યાલયોમાં અમલમાં રહેલી ત્રિ-ભાષા નીતિ તેની શિક્ષણ નીતિ સાથે સુસંગત નથી, તેથી રાજ્યમાં આવા શાળાઓની સ્થાપનાને લઈને તે સતત વાંધો ઉઠાવતું રહ્યું છે.
જોકે, અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે હાલ કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીઓ અંતિમ ચુકાદો નથી, પરંતુ સુનાવણી દરમિયાન વ્યક્ત કરાયેલા પ્રાથમિક અભિપ્રાય છે. સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું કે કેસના તમામ કાનૂની અને બંધારણીય પાસાઓ પર વિસ્તૃત વિચારણા કર્યા બાદ જ અંતિમ નિર્ણય આપવામાં આવશે.
શિક્ષણ નિષ્ણાતોનું પણ માનવું છે કે કોઈ નવી ભાષા નાની ઉંમરે શીખવી તુલનાત્મક રીતે વધુ સરળ હોય છે. જો ત્રીજી ભાષાનો અભ્યાસ છઠ્ઠા ધોરણથી અથવા તે પહેલાંના ધોરણોથી તબક્કાવાર શરૂ કરવામાં આવે, તો વિદ્યાર્થીઓ પર માનસિક દબાણ ઓછું રહેશે અને તેઓ વધુ સારી ભાષાકીય કુશળતા વિકસાવી શકશે. જ્યારે ઉચ્ચ ધોરણોમાં નવી ભાષા ઉમેરવાથી અભ્યાસનું સંતુલન બગડવાની શક્યતા રહે છે.
હવે આ કેસની આગામી સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટ કેન્દ્ર સરકાર, તમિલનાડુ સરકાર અને અન્ય સંબંધિત પક્ષોની દલીલો પર વિસ્તૃત વિચારણા કરશે. શિક્ષણ નીતિ અને ત્રિ-ભાષા સૂત્ર સાથે જોડાયેલા આ કેસ પર દેશભરના શિક્ષણવિદો, વાલીઓ અને વિવિધ રાજ્યોની નજર છે, કારણ કે તેનો પ્રભાવ ભવિષ્યમાં ભાષા શિક્ષણ અને શાળાના અભ્યાસક્રમ સંબંધિત નીતિગત નિર્ણયોમાં પડી શકે છે.
